ADLs HAY ADL LÀ GÌ?

Các hoạt động của cuộc sống hàng ngày (ADLs)

 adls hoạt động sống hàng ngày

Các hoạt động của cuộc sống hàng ngày (ADLs hoặc ADL) là một thuật ngữ được sử dụng trong chăm sóc sức khỏe để chỉ các hoạt động chăm sóc bản thân hàng ngày của mọi người. Sidney Katz lần đầu tiên đưa ra thuật ngữ này vào những năm 1950 và thuật ngữ này đã được sửa đổi kể từ đó. Bác sỹ vật lý trị liệu phục hồi chức năng và các chuyên gia y tế khác thường sử dụng từ: khả năng hoặc không có khả năng thực hiện ADL của một người để đo lường tình trạng chức năng của họ, đặc biệt là đối với những người sau chấn thương, khuyết tật và người già.

Một cuộc khảo sát phỏng vấn sức khỏe quốc gia năm 2016 tại Hoa Kỳ cho thấy 20,7% người trưởng thành từ 85 tuổi trở lên, 7% những người trong độ tuổi 75 đến 84 và 3,4% những người ở độ tuổi 65 đến 74 cần trợ giúp với ADL. Nhìn chung, 6,4% người trưởng thành trên 65 tuổi cần trợ giúp chăm sóc cá nhân trong năm 2016.

Một xu hướng rõ ràng đang xuất hiện của việc chăm sóc gia tăng do sự tăng trưởng nhanh chóng về số lượng người cao tuổi và bởi vì nhóm người lớn tuổi tăng nhanh hơn là những người 80 tuổi trở lên. Hơn một nửa số người từ 85 đến 89 tuổi (59%) cần được chăm sóc vì lý do sức khỏe hoặc chức năng. Từ 90 tuổi trở đi, chỉ một số ít người (24 phần trăm) không cần sự giúp đỡ từ người khác. Sa sút trí tuệ là một lý do thường xuyên cần một người chăm sóc gia đình. Vào năm 2011 tại Hoa Kỳ, 3,5 triệu trong số 4,9 triệu người lớn tuổi nhận được sự giúp đỡ vì lý do sức khỏe hoặc chức năng được phân loại là mắc chứng mất trí có thể xảy ra.

Các hoạt động hàng ngày ADL cơ bản và các hoạt dộng hàng ngày ADL thông qua các công cụ.

Thông thường, người lớn tuổi cần có khả năng quản lý ADL và IADL để sống độc lập mà không cần sự trợ giúp của người khác.

 

adl hoạt động sống hàng ngày

ADL cơ bản - đây là những nhiệm vụ tự chăm sóc cơ bản

Đi lại được: khả năng đi lại xung quanh nhà hoặc bên ngoài.

Tự ăn uống: khả năng lấy thức ăn từ đĩa cho vào miệng.

Mặc quần áo và chải chuốt: khả năng chọn quần áo, mặc chúng và kiểm soát đầy đủ diện mạo bên ngoài của mình.

Vệ sinh: khả năng đi vào và đi ra từ nhà vệ sinh, sử dụng nó một cách thích hợp và tự làm sạch bản thân.

Tắm: có khả năng rửa mặt và cơ thể trong bồn tắm hoặc vòi hoa sen.

Di chuyển: khả năng di chuyển từ vị trí cơ thể này sang vị trí khác(nằm, ngồi, đứng…). Điều này bao gồm có thể di chuyển từ giường sang ghế hoặc xe lăn, hay cũng có thể bao gồm khả năng đứng lên khỏi giường hoặc ghế để nắm lấy xe tập đi hoặc thiết bị hỗ trợ khác.

ADL thông qua các công cụ - đòi hỏi các kỹ năng tư duy phức tạp hơn, bao gồm các kỹ năng tổ chức.

Quản lý tài chính: chẳng hạn như thanh toán hóa đơn và quản lý tài sản tài chính.

Khả năng di chuyển bằng phương tiện giao thông: thông qua việc lái xe hoặc bằng cách sắp xếp để sử dụng các phương tiện giao thông công cộng khác.

Mua sắm và chuẩn bị bữa ăn: tức là mọi thứ cần thiết để có được một bữa ăn trên bàn. Nó cũng bao gồm mua sắm quần áo và các mặt hàng khác cần thiết cho cuộc sống hàng ngày.

Làm việc nhà và bảo trì nhà: Dọn dẹp nhà bếp sau khi ăn, duy trì khu vực sinh hoạt hợp lý sạch sẽ và gọn gàng, và theo kịp bảo trì nhà cửa.

Quản lý thông tin liên lạc: ví dụ điện thoại và thư.

Quản lý thuốc: tức là lấy thuốc và uống theo chỉ dẫn.

Vật lý trị liệu phục hồi chức năng

Các Bác sỹ vật lý trị liệu phục hồi chức năng đánh giá các ADL IADL là một phần trong việc đánh giá chức năng của người già. Các vấn đề với ADL và IADL thường phản ánh các vấn đề về sức khỏe thể chất và / hoặc sức khỏe nhận thức. Xác định các khó khăn chức năng có thể giúp chúng ta chẩn đoán và quản lý các vấn đề ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày của họ.

adls

Vật lý trị liệu giúp mọi người thực hiện ADL thông qua liệu pháp tập luyện nhằm cải thiện sức mạnh cơ và khả năng vận động của khớp. Cải thiện tốc độ dáng đi, giảm đau, thăng bằng được cải thiện, v.v ... tất cả đều cải thiện khả năng thực hiện ADL của một người. Vai trò của bác sỹ vật lý trị liệu cũng là để khuyến khích tập thể dục, thiết kế các bài tập và được tham khảo phù hợp với các chương trình tập luyện, ví dụ như chương trình tập thể dục Otago . Những hoạt động này đều có thể giúp ích trong việc thực hiện ADL. Trợ giúp cũng đạt được thông qua tư vấn và giảng dạy sử dụng các thiết bị hỗ trợ, ví dụ như xe tập đi 4 bánh , dụng cụ chỉnh hình

Một nghiên cứu năm 2016 về tác dụng của vật lý trị liệu nội trú đối với tình trạng ADL của người cao tuổi đã chứng minh tính hiệu quả cao của chương trình vật lý trị liệu của bệnh viện về việc giảm nguy cơ té ngã , cải thiện khả năng thể chất, tăng sức mạnh tay và cải thiện các thông số chủ quan như đau cường độ, tự báo cáo hạnh phúc và di động.

Một tổng quan hệ thống năm 2014 về đào tạo chức năng về sức mạnh cơ bắp, hoạt động thể chất và các hoạt động của cuộc sống hàng ngày ở người cao tuổi đã kết luận rằng tập luyện chức năng có thể là một lựa chọn tốt hơn so với việc rèn luyện sức mạnh cơ nếu mục tiêu là giảm thiểu khuyết tật ADL ở người cao tuổi. Vì vậy, để cải thiện các chương trình cân bằng chương trình ADL là một lựa chọn tốt.

Tài liệu tham khảo

  1.  Wikipedia. Activities of daily living. Available from: https://en.wikipedia.org/wiki/Activities_of_daily_living (last accessed 6.5.2019)
  2. Jump up↑ McKnights Senior Living. Dec. 20 2017. CDC: More than 20% of 85+ adults need ADL assistance Available from: https://www.mcknightsseniorliving.com/home/news/cdc-more-than-20-of-85-adults-need-adl-assistance/ (last accessed 6.5.2019)
  3. Jump up↑ Committee on Family Caregiving for Older Adults; Board on Health Care Services; Health and Medicine Division; National Academies of Sciences, Engineering, and Medicine; Schulz R, Eden J, editors. Families Caring for an Aging America. Washington (DC): National Academies Press (US); 2016 Nov 8. 2, Older Adults Who Need Caregiving and the Family Caregivers Who Help Them. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK396397/ (last accessed 6.5.2019)
  4. Jump up↑ Audiopedia ADL. Available from: https://www.youtube.com/watch?v=7C0FFUG0Bk4 (last accessed 6.5.2019)
  5. Jump up↑ Better health while aging. What are Activities of Daily Living (ADLs) & Instrumental Activities of Daily Living (IADLs)? Available from: https://betterhealthwhileaging.net/what-are-adls-and-iadls/ (last accessed 6.5.2019)
  6. Jump up↑ Zasadzka E, Kropińska S, Pawlaczyk M, Krzymińska-Siemaszko R, Lisiński P, Wieczorowska-Tobis K. Effects of inpatient physical therapy on the functional status of elderly individuals. Journal of physical therapy science. 2016;28(2):426-31. Available from: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC4792984/ (last accessed 7.5.2019)
  7. Jump up↑ Liu CJ, Shiroy DM, Jones LY, Clark DO. Systematic review of functional training on muscle strength, physical functioning, and activities of daily living in older adults. European review of aging and physical activity. 2014 Oct;11(2):95. Available from: https://eurapa.biomedcentral.com/articles/10.1007/s11556-014-0144-1#Abs1 (last accessed 7.5.2019)