CÁCH ĐO GÓC Q KHỚP GỐI TRONG PHỤC HỒI CHỨC NĂNG

Góc Q là gì?

Góc Q là góc được đo bằng cách kéo dài một đường qua tâm của xương bánh chè đến gai chậu trước trên và một đường khác nối từ lồi củ xương chày đi qua tâm của xương bánh chè. Giao điểm của hai đường thẳng này là góc Q;

góc Q KHỚP GỐI

 Giá trị bình thường cho góc này là 13 đến 18 độ. Nam giới có xu hướng có góc Q khoảng13-15 độ và phụ nữ thường có góc Q ở mức lớn hơn nam giới do đặc điểm giải phẩu xương chậu đặc trưng. Bởi vì góc Q là thước đo của hai đường nối trên trục xương, nó chỉ bị thay đổi thông qua các thủ tục phẫu thuật tái tạo xương . Mặc dù quan điểm chung giữa các bác sĩ rằng góc Q quá lớn là một yếu tố nguy cơ góp phần xuất hiện hội chứng chè - đùi (PF), nhưng nó được chứng minh không phải là một yếu tố dự đoán trong kết quả của bệnh nhân đau trong hội chứng chè đùi PF được phục hồi chức năng . Một biện pháp như vậy được gọi là góc Quadriceps hoặc góc Q. Nó được mô tả ban đầu bởi Brattstrom. 

Đo lường:

Góc Q được hình thành giữa:

  1. Một đường biểu thị đường lực của cơ tứ đầu đùi, được tạo bằng cách nối một điểm tại gai chậu trước trên (ASIS) với điểm tâm của xương bánh chè.
  2. Góc Q có thể được đo ở vị thể nằm hoặc đứng. Đứng thường là vị thế phù hợp hơn, do các lực chịu trọng lượng bình thường được áp dụng cho khớp gối như xảy ra trong hoạt động hàng ngày.


LỰC GÓC Q

  • Ở tư thế nằm ngửa, góc Q được đo khi khớp gối có tư thế gần như duỗi hoàn toàn (nhưng không phải là duỗi quá) và cơ tứ đầu đùi được thư giãn.
     
  •  Khi gối ở vị thế gập, xương bánh chè được đặt trong rãnh liên lồi cầu xương đùi, và một lực bên ngoài rất lớn trên xương bánh chè cũng không có khả năng dẫn đến trật khớp. Hơn nữa, góc Q sẽ giảm khi gập gối khi xương chày xoay vào trong so với xương đùi.
     
  • Góc Q thường được lượng giá ở vị thế đứng hoặc nằm ngửa. Đây được coi là phương pháp 'truyền thống' hoặc 'thông thường'. 

 Giá trị tiêu chuẩn 

  • 13,5 ± 4,5 ° được coi là góc Q bình thường đối với người khỏe mạnh trong độ tuổi từ 18 đến 35 tuổi.
  • Góc Q đối với phụ nữ lớn hơn 4,6 ° so với nam giới do sự hiện diện của khung chậu rộng hơn, xoay ra trước của xương đùi và sự liên quan với góc valgus khớp gối.

Đo góc Q:

đo góc q nằm ngửa

Tư thế : Nằm ngửa với gối duỗi. Bác sỹ vật lý trị liệu đứng cạnh bệnh nhân.

Áp dụng : Khi đo đảm bảo rằng chi dưới nằm thẳng góc với đường nối gai chậu trước trên (ASIS). Bàn chân phải được đặt ở vị trí trung tính (giữa quay sấp và quay ngửa), khớp hông cũng ở vị trí trung tính (xoay trong và xoay ngoài). Vẽ một đường thẳng từ gai chậu trước trên ASIS đến điểm giữa của xương bánh chè và sau đó từ điểm giữa của xương bánh chè đến lồi củ xương chày. Góc kết quả được hình thành bởi sự giao nhau của hai đường thẳng này được gọi là góc Q.

Dấu hiệu tích cực : Điểm Q bình thường ở nữ giới nằm trong khoảng 13-18 °, với các giá trị lớn hơn và nhỏ hơn được coi là bất thường và có thể cho thấy bệnh nhân có nguy cơ phát triển các triệu chứng trong hội chứng chè đùi.

Các yếu tố ảnh hưởng đến góc 'Q'

Gia tăng góc Q thường liên quan tới :

  • Xương đùi xoay ra trước
  •  Xương chày xoay ngoài so với xương đùi
  • Sự di chuyển lồi củ xương chày
  •  Góc Genu valgum: làm tăng sự xiên của xương đùi và đồng thời, sự xiên của lực kéo của cơ tứ đầu đùi

Tầm quan trọng lâm sàng

cơ tứ đầu đùi và góc q

  • Một sự hiểu biết về các đặc điểm giải phẫu và sinh học bình thường của khớp bánh chè đùi là rất cần thiết cho bất kỳ đánh giá chức năng khớp gối. Góc Q được hình thành bởi vectơ cho lực kéo kết hợp của cơ tứ đầu đùi và gân bánh chè, rất quan trọng vì lực kéo bên nó tác động lên xương bánh chè.
  • Bất kỳ sự thay đổi nào trong căn chỉnh làm tăng góc Q được cho là làm tăng lực bên ngoài lên xương bánh chè.
  • Điều này có thể có hại vì sự gia tăng lực bên ngoài này có thể làm tăng sự chèn ép của mặt khớp ngoài xương bánh chè lên mặt khớp ngoài của xương đùi.
  • Với sự hiện diện của một lực bên đủ lớn, xương bánh chè thực sự có thể gây bán trật hoặc trật khớp khi cơ tứ đầu được kích hoạt khi gối duỗi.
  • Người ta cũng cho rằng một góc Q bất thường cũng có thể ảnh hưởng đến phản ứng thần kinh cơ và thời gian đáp ứng phản xạ của cơ tứ đầu đùi

Tài liệu tham khảo

  1.  Effective Knee Rehabilitation Quadriceps muscle re-education http://www.sportsinjuryclinic.net/sport-injuries/knee-pain/q-angle
  2. ↑ Jump up to:2.0 2.1 Levangie, P.K. and Norkin, C.C. (2005). Joint structure and function: A comprehensive analysis (4th ed.). Philadelphia: The F.A. Davis Company.
  3. ↑ Jump up to:3.0 3.1 3.2 Horton MG, Hall TL. Quadriceps Femoris Muscle Angle:Normal Values and Relationships with Gender and Selected Skeletal Measures. Phy Ther 1989; 69: 17-21