NHỮNG ĐIỀU CẦN BIẾT KHI ĐIỀU TRỊ PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU ĐỘT QUỴ (TAI BIẾN MẠCH MÁU NÃO).

Phục hồi chức năng sau bệnh lý đột quỵ (tai biến mạch máu não):

Phục hồi chức năng là một phần rất quan trọng trong phục hồi sau đột quỵ.

phục hồi chức năng sau đột quỵ

Mục tiêu của Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng sau đột quỵ là giúp bệnh nhân lấy lại được các kỹ năng đã mất do hậu quả của tổn thương nhu mô não. Phục hồi chức năng sau đột quỵ có thể giúp bệnh nhân lấy lại sự độc lập và cải thiện chất lượng cuộc sống.
Mức độ nghiêm trọng của các biến chứng sau đột quỵ và khả năng phục hồi của mỗi người rất khác nhau. Nhưng các nhà nghiên cứu đã chứng minh rằng những người được can thiệp tập vật lý trị liệu phục hồi chức năng sau đột quỵ có khả năng hồi phục tốt hơn những người không được can thiệp. 

Phục hồi chức năng sau đột quỵ bao gồm những hoạt động gì?:

Có nhiều phương pháp để phục hồi chức năng sau đột quỵ. Kế hoạch phục hồi của bệnh nhân sẽ phụ thuộc vào phần của cơ thể hoặc chức năng bị ảnh hưởng bởi đột quỵ.

Lấy lại các chức năng vận động, bao gồm:

khung tập đi cho bệnh nhân đột quỵ nhẹ
Khung tập đi cho bệnh nhân đột quỵ mức độ nhẹ.

 

Bài tập kỹ năng vận động. Những bài tập này có thể giúp cải thiện sức mạnh cơ chi trên, chi dưới, cơ thân mình bên bị ảnh hưởng; và các bài tập điều hợp cho bệnh nhân. Bệnh nhân có thể được chỉ định can thiệp phục hồi chức năng kiểm soát rối loạn nuốt.
Huấn luyện di chuyển: bệnh nhân có thể học cách sử dụng các phương tiện di chuyển, như khung tập đi, gậy, xe lăn hoặc nẹp cổ chân (nẹp AFO). Nẹp cổ chân có thể ổn định và tăng cường sức mạnh bàn chân của bệnh nhân để giúp hỗ trợ trọng lượng cơ thể của bệnh nhân trong khi bạn đi.
Trị liệu ép buộc (Constraint-induced movement therapy-CIMT): nửa bên mạnh của bệnh nhân cần hạn chế lại hoặc cố ý ít sử dụng hơn trong một số tình huống, nhằm tạo điều kiện cho bên yếu có cơ hội được sử dụng, phương pháp này tạo thuận kích thích và tạo thuận gia tăng sự liên kết các tế bào nơron thần kinh. Các nghiên cứu chỉ ra rằng bằng cách này, sẽ giúp những người bị đột quỵ nhẹ đến vừa phải sử dụng được bên chi yếu dễ dàng hơn trong một thời gian ngắn. Quá trình này cần ít nhất 2 năm để có mang lại hiệu quả. Bệnh nhân cần hạn chế sử dụng chi bên yếu và để cho chi yếu hoạt động tối đa 6 giờ một ngày.
Gia tăng tầm vận động khớp: Một số bài tập và phương pháp điều trị có thể làm giảm co cứng cơ và giúp bệnh nhân lấy lại khả năng vận động cho các khớp bị ảnh hưởng do tai biến.

Gia tăng chức năng vận động cho bệnh nhân có thể được hỗ trợ bởi thiết bị điện trị liệu bao gồm:

 Kích thích điện: được áp dụng để các cơ yếu, kích thích cơ co. Kích thích điện có thể giúp tái rèn luyện các cơ đã bị yếu của bệnh nhân.
• Công nghệ rôbốt. Các thiết bị rôbốt có thể hỗ trợ các chi bị khiếm khuyết với việc thực hiện các chuyển động lặp đi lặp lại, giúp các chi lấy lại dẫn truyền thần kinh, sức mạnh cơ và chức năng.
Các ứng dụng thực tế ảo: như các trò chơi điện tử và các phương pháp dựa trên máy tính để mô phỏng môi trường bên ngoài phòng bệnh để bệnh nhân gia tăng tính tương tác với môi trường xung quanh.
ứng dụng thực tế ảo cho bệnh nhân đột quỵ

Các hoạt động trị liệu cho nhận thức và cảm xúc có thể bao gồm:

Trị liệu cho rối loạn nhận thức: Hoạt động trị liệu và âm ngữ trị liệu có thể giúp các bệnh nhân bị suy giảm nhận thức trong các triệu chứng như giảm trí nhớ; chậm xử lý, giải quyết vấn đề; gia tăng các kỹ năng xã hội, phán đoán và nhận thức về an toàn.
Trị liệu cho các rối loạn giao tiếp. Âm ngữ trị liệu có thể giúp bệnh nhân lấy lại khả năng nói, nghe, viết và hiểu, những kỹ năng này có thể bị suy giảm sau đột quỵ.
Đánh giá và điều trị tâm lý: để điều chỉnh cảm xúc của bệnh nhân bằng các buổi tư vấn tâm lý hoặc tham gia vào hoạt động nhóm.
Thuốc: Bác sĩ có thể kê một số thuốc cho việc phục hồi của thần kinh, cơ, thuốc chống trầm cảm (nếu cần).

Các phương pháp còn đang thí nghiệm bao gồm:

Kích thích não không xâm lấn. Các kỹ thuật như kích thích não không xâm lấn đã được ứng dụng với một số thành công trong việc cải thiện một số các kỹ năng vận động.
Các liệu pháp sinh học: như tế bào gốc, đang được nghiên cứu, nhưng chỉ mới được thực hiện một phần trên lâm sàng.
Các phương pháp thay thế: như xoa bóp trị liệu, trị liệu bằng thảo dược, châm cứu và liệu pháp oxy… các phương pháp này cũng đang được nghiên cứu và đánh giá kỹ hơn.

Khi nào nên bắt đầu phục hồi chức năng sau đột quỵ?

Can thiệp Vật lý trị liệu phục hồi chức năng sau đột quỵ càng sớm, bệnh nhân càng dễ có khả năng lấy lại các chức năng bị mất. Tuy nhiên,vì ưu tiên trước mắt của bác sĩ là:
• Ổn định tình trạng hiện tại của bệnh nhân (tham khảo các chỉ số sinh hiệu như huyết áp, nhịp tim, nhiệt độ cơ thể, nhịp thở, SpO2…).
• Kiểm soát các yếu tố nguy hiểm đến tính mạng (các bệnh lý mạn tính kèm theo như cao huyết áp, tiểu đường, tim mạch…).
• Ngăn ngừa tái phát một cơn đột quỵ khác.
• Hạn chế mọi biến chứng có thể có (loét do đè ép, nhiễm trùng phổi, nhiễm trùng tiểu, co rút cơ, yếu cơ, giới hạn tầm vận động khớp...
Nên việc điều trị Vật lý trị liệu phục hồi chức năng đột quỵ thường bắt đầu ngay sau 24 đến 48 giờ sau khi đột quỵ ,ngay khi bệnh nhân đang ở trong bệnh viện.

Sự hồi phục của một bệnh nhân đột quỵ kéo dài khoảng bao lâu?

Thời gian phục hồi đột quỵ của bệnh nhân phụ thuộc vào mức độ nghiêm trọng của cơn đột quỵ và các biến chứng liên quan. Một số bệnh nhân hồi phục nhanh chóng trong vài ngày hay vài tuần. Nhưng hầu hết bệnh nhân cần một quá trình dài, có thể kéo dài vài tháng đến vài năm sau đột quỵ. Chương trình điều trị vật lý trị liệu phục hồi chức năng sau đột quỵ của bệnh nhân sẽ được thay đổi trong quá trình bệnh nhân có sự hồi phục và tiến triển. Với việc tập luyện liên tục, bệnh nhân có thể có thêm nhiều mục tiêu mới theo thời gian.

Tập Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng sau đột quỵ (tai biến mạch máu não diễn ra ở đâu?

Bệnh nhân có thể sẽ bắt đầu phục hồi chức năng sau đột quỵ khi vẫn còn trong bệnh viện. Trước khi bệnh nhân xuất viện, bệnh nhân và gia đình có thể làm việc với bác sỹ Vật lý trị liệu để có thể được hướng dẫn các bài tập luyện tại nhà. Các yếu tố cần xem xét bao gồm nhu cầu của bệnh nhân, chi phí có thể chi trả và điều kiện thuận tiện nhất cho bệnh nhân và gia đình.

Các tùy chọn bao gồm:

Đơn vị phục hồi chức năng nội trú. Các cơ sở này là độc lập hoặc là một phần của bệnh viện hoặc phòng khám lớn.
Cơ sở tập ngoại trú: Những cơ sở này thường là một phần của bệnh viện hoặc phòng khám. Bệnh nhân có thể dành một vài giờ tại nơi này vài ngày trong một tuần. 
Cơ sở chuyên biệt có dịch vụ vật lý trị liệu phục hồi chức năng tại nhà.
Các chương trình tại nhà: là phương pháp tập luyện tại nhà với bác sỹ vật lý trị liệu phục hồi chức năng nên linh hoạt về thời gian và thuận tiện hơn so với các lựa chọn ở trên về mặt di chuyển bệnh nhân.
Ngoài ra, chi phí tập luyện có ảnh hưởng rất lớn. Vì như đã nói, phục hồi chức năng sau tai biến là một quá trình kéo dài. Nên bệnh nhân và người nhà cần cân nhắc trước khi chọn lựa phương pháp phù hợp.

Một nhóm phục hồi sau đột quỵ bao gồm: một loạt các chuyên gia.

nhóm phục hồi chức năng sau đột quỵ

Bác sĩ chuyên khoa thần kinh: có thể hướng dẫn chăm sóc, theo dõi diễn tiến của bệnh, chỉ định sử dụng thuốc, và giúp ngăn ngừa các bệnh lý kèm theo. Ngoài ra còn giúp bệnh nhân đạt được và duy trì lối sống lành mạnh tránh những cơn đột quỵ thứ phát.

Điều dưỡng có chuyên môn về phục hồi chức năng: giúp chăm sóc những bệnh nhân nặng Và có thể giúp bệnh nhân chăm sóc các vấn đề như các biến chứng ruột và bàng quang sau đột quỵ.

•Bác sỹ Vật lý trị liệu Phục hồi chức năng: Vật lý trị liệu phục hồi chức năng giúp bệnh nhân học lại các động tác như đi lại và giữ thăng bằng. Hướng dẫn tập luyện lại cách sử dụng bàn tay và cánh tay cho các kỹ năng hàng ngày như tắm gội, buộc giày hoặc cài nút áo... Họ cũng có thể giải quyết các vấn đề về rối loạn nuốt và nhận thức, và sự an toàn khi di chuyển trong nhà của bạn.

Các chuyên gia phục hồi các kỹ năng nhận thức, cảm xúc bao gồm:

Chuyên viên Âm ngữ trị liệu: chuyên viên âm ngữ trị liệu này giúp cải thiện kỹ năng ngôn ngữ và khả năng nuốt của bạn. Cũng có thể giúp bạn giải quyết các vấn đề về trí nhớ, suy nghĩ và giao tiếp.
Nhà tâm lý học. Các chuyên gia này đánh giá kỹ năng tư duy của bạn và giúp giải quyết các mối quan tâm về sức khỏe tinh thần và cảm xúc của bạn.

 

Những yếu tố ảnh hưởng đến kết quả của phục hồi chức năng đột quỵ?

Sự phục hồi sau đột quỵ thay đổi tùy vào từng bệnh nhân riêng biệt nên rất khó để nói có bao nhiêu khả năng có thể phục hồi và trong bao lâu. Nói chung, thời gian phục hồi chức năng sau đột quỵ phụ thuộc vào:

Các yếu tố thể chất: bao gồm mức độ nghiêm trọng của đột quỵ của bệnh nhân hay mức độ tổn thương nhu mô não sẽ ảnh hưởng đến các triệu chứng về cả nhận thức và thể chất và các rối loạn kèm theo

Các yếu tố cảm xúc: chẳng hạn như động lực và tâm trạng của bệnh nhân, và yêu cầu hòa nhập cộng đồng của bệnh nhân sau đột quỵ.

Các yếu tố xã hội: như sự hỗ trợ của bạn bè và gia đình

• Các yếu tố trị liệu: bao gồm khởi đầu sớm cho phục hồi chức năng và kỹ năng của nhóm phục hồi đột quỵ của bạn

Tốc độ phục hồi nói chung là lớn nhất trong vài tuần và vài tháng sau đột quỵ. Tuy nhiên, có bằng chứng cho thấy việc cải thiện vẫn có thể sau 12 đến 18 tháng sau đột quỵ.

Phục hồi chức năng sau đột quỵ sẽ cần thời gian

Mức độ phục hồi chức năng sau đột quỵ có thể là một trải nghiệm lâu dài và không dễ chịu. Nhưng sự tập trung, kiên trì và sẵn lòng tập luyện theo chỉ dẫn của bác sỹ vật lý trị liệu để cải thiện chức năng sẽ giúp bệnh nhân đạt được nhiều lợi ích nhất.

 

  • Nếu cần bất kỳ sự tư vấn hay hỗ trợ cho người thân yêu của mình, anh (chị) có thể liên hệ đến  Vật Lý Trị Liệu tại nhà Best Care bệnh đột quỵ (tai biến mạch máu não)
  • Hoặc nói với chúng tôi qua 0937782677 để cùng đồng hành mang đến những điều tốt đẹp nhất cho gia đình mình.

THANH TÂM