PHỤC HỒI CHỨC NĂNG GÃY ĐẦU DƯỚI XƯƠNG CÁNH TAY

Gãy đầu dưới xương cánh tay là loại gãy xương ở đầu xa của xương cánh tay gần với khớp khuỷu, đầu dưới xương cánh tay là một trong ba xương kết hợp lại với nhau để tạo thành khớp khuỷu. Khi gãy xương ở vùng này có thể rất đau đớn và làm cho cử động khuỷu tay trở nên khó khăn hoặc thậm chí không thể cử động.

Hầu hết gãy đầu dưới xương cánh tay được gây ra bởi một lực tác động năng lượng cao - chẳng hạn như té chống tay trực tiếp vào khuỷu tay trong tai nạn giao thông hay tai nạn lao động. Tuy nhiên, ở một người lớn tuổi có tình trạng loãng xương, ngay cả một cú té ngã nhẹ cũng có thể đủ để gây ra gãy xương vùng này.

Điều trị Gãy đầu dưới xương cánh tay thường liên quan đến phẫu thuật để phục hồi lại cấu trúc giải phẫu bình thường và cử động của khuỷu tay.

Giải phẫu đầu dưới xương cánh tay.

Khớp khuỷu là một khớp nối gồm ba xương:

  • Xương cánh tay (phần xa) tạo thành phần trên của khớp khuỷu.
  • Xương quay ( xương cẳng tay ở phía ngón tay cái).
  • Xương trụ (xương cẳng tay ở phía ngón tay út).
  • 3 xương này hợp lại tạo thành 3 khớp: cánh tay-trụ; cánh tay-quay; và quay-trụ trên.

gãy đầu dưới xương cánh tay

Khớp khuỷu có thể có cử động gập và duỗi vì diện khớp cánh tay-trụ là khớp ròng rọc (bản lề). Ngoài ra, khớp khuỷu cũng góp phần quan trọng đối với cử động quay sấp, quay ngửa của cẳng tay trên diện khớp quay trụ trên.

Khuỷu tay được giữ lại với nhau ổn định và chắc chắn nhờ vào hệ thống dây chằng chằng chịt, gân và các cơ xung quanh. Có ba dây thần kinh chính đi qua khớp khuỷu là thần kinh quay, thần kinh trụ và thần kinh giữa.

Gãy đầu dưới xương cánh tay

Gãy đầu dưới xương cánh tay xảy ra khi có một sự tổn thương bất cứ nơi nào trong khu vực đầu xa (đầu thấp hơn) của cánh tay. Xương có thể nứt nhẹ hoặc vỡ thành nhiều mảnh (gãy vụn). Các mảnh xương bị gãy có thể xếp thẳng hoặc có thể ở xa chỗ (lệch khớp).

Trong một số trường hợp, xương bị vỡ và các mảnh xương đâm qua da hoặc vết thương thâm nhập vào xương. Điều này được gọi là gãy xương hở. Gãy xương hở đặc biệt nghiêm trọng bởi vì, một khi mô mềm bị tổn thương kèm theo, nhiễm trùng ở cả hai vết thương và xương có nhiều khả năng xảy ra. Điều trị ngay là cần thiết để ngăn ngừa nhiễm trùng.

Gãy đầu dưới xương cánh tay là không phổ biến; chúng chỉ chiếm khoảng 2% của tất cả gãy xương của người lớn. Chúng có thể tự xuất hiện, không có thương tích nào khác, nhưng cũng có thể là một phần của chấn thương khuỷu tay phức tạp hơn.

Nguyên nhân gãy đầu dưới xương cánh tay

Gãy đầu dưới xương cánh tay thường được gây ra bởi:

  • Té đập trực tiếp vào khuỷu tay
  • Bị đánh trực tiếp vào khuỷu tay từ vật cứng, như gậy bóng chày hoặc bảng điều khiển hoặc cửa xe trong khi va chạm với xe
  • Té với một cánh tay dang rộng với khuỷu tay được giữ chặt để chống lại sự sụp đổ. Trong tình huống này, lực từ xương trụ (một trong 2 xương cẳng tay) được tác động lên đầu dưới xương cánh tay và điều này khiến nó vỡ ra.

Gãy đầu dưới xương cánh tay cũng đôi khi gây ra bởi loãng xương hoặc người lớn tuổi. Điều này là phổ biến nhất ở những bệnh nhân lớn tuổi có xương bị suy yếu do loãng xương. Ở những bệnh nhân này, gãy xương có thể xảy ra ngay cả sau khi bị ngã nhẹ.

Triệu chứng gãy đầu dưới xương cánh tay

Một Gãy đầu dưới xương cánh tay có thể rất đau và có thể ngăn bạn cử động khuỷu tay của bạn. Các dấu hiệu và triệu chứng khác của gãy xương có thể bao gồm:

  • Sưng viêm.
  • Bầm tím.
  • Khó chịu khi chạm vào khuỷu.
  • Cứng khớp.
  • Một cảm giác bất ổn trong khớp, như thể khuỷu tay của bạn sẽ "bật ra".
  • Trong một số ít trường hợp, xương bị gãy có thể dính vào da (gãy xương hở).

Thăm khám từ Bác Sỹ

Hầu hết bệnh nhân bị Gãy đầu dưới xương cánh tay sẽ đến bện viện cấp cứu để điều trị ban đầu.

 

Khám xét thể chất

Bác sĩ sẽ nói chuyện với bạn về lý do tổn thương, tình hình sức khỏe hiện tại nói chung của bạn và hỏi về các triệu chứng sau tổn thương của bạn. Sau đó, Bác Sỹ sẽ kiểm tra khuỷu tay của bạn để xác định mức độ thương tích. Trong quá trình thăm khám, bác sĩ của bạn sẽ:

  • Kiểm tra da xung quanh của bạn để xem màu sắc, vết cắt và vết rách (nếu có). Trong gãy xương nghiêm trọng, các mảnh xương có thể xuyên qua da, làm tăng nguy cơ nhiễm trùng.
  • Sờ nắn (cảm thấy) xung quanh khuỷu tay của bạn để xác định xem có bất kỳ khu vực nào khác bị bất thường hay không. Điều này có thể chỉ ra các gãy xương hoặc chấn thương nào khác không, chẳng hạn như trật khớp khuỷu.
  • Kiểm tra mạch của bạn ở cổ tay để đảm bảo rằng có lưu lượng máu tốt đến bàn tay và ngón tay của bạn.
  • Kiểm tra để thấy rằng bạn có thể di chuyển các ngón tay và cổ tay của bạn, và có thể cảm thấy mọi thứ bằng ngón tay của bạn. Trong một số trường hợp, dây thần kinh trụ có thể bị thương cùng lúc xảy ra gãy xương. Điều này có thể dẫn đến sự yếu và tê và thậm chí là liệt cở ở ngón út và ngón đeo nhẫn.

Mặc dù bạn chỉ có thể bị đau ở khuỷu tay, bác sĩ cũng có thể kiểm tra vai, cánh tay trên, cẳng tay, cổ tay và bàn tay của bạn để đảm bảo rằng bạn không có bất kỳ chấn thương nào khác.

 

Chụp hình X-quang Gãy đầu dưới xương cánh tay

gãy đầu dưới xương cánh tay

X-quang cung cấp hình ảnh của các cấu trúc phần cứng, chẳng hạn như xương. Bác sĩ sẽ chỉ định chụp x-quang khuỷu tay của bạn để giúp chẩn đoán gãy xương của bạn.

Tùy thuộc vào các triệu chứng của bạn, bác sĩ cũng có thể đặt x-quang cánh tay trên, cẳng tay, vai, cổ tay và / hoặc bàn tay của bạn để đảm bảo rằng bạn không có bất kỳ chấn thương nào khác.

Điều trị Gãy đầu dưới xương cánh tay.

Trong khi bạn đang ở trong phòng cấp cứu, bác sĩ của bạn sẽ áp dụng một nẹp nẹp vào khuỷu tay của bạn và cung cấp cho bạn một đai để giúp giữ khuỷu tay của bạn ở vị trí an toàn. Điều trị ngay lập tức cũng có thể bao gồm:

  • Chườm đá để giảm đau và sưng.
  • Thuốc để giảm đau.

Việc gãy xương của bạn có cần can thiệp phẫu hay không. Một số gãy xương ở giữa có thể được điều trị mà không cần phẫu thuật, nhưng điều này là rất hiếm.

 

Điều trị bảo tồn Gãy đầu dưới xương cánh tay

Điều trị không phẫu thuật có thể được khuyến cáo cho gãy xương ổn định, trong đó các mảnh xương vẫn nằm đúng vị trí (không di lệch). Điều trị không phẫu thuật cũng có thể được khuyến cáo cho những bệnh nhân có nguy cơ cao bị biến chứng phẫu thuật. Ví dụ, bệnh nhân bị loãng xương nặng hoặc các bệnh trạng khác có thể không thể chịu đựng được phẫu thuật.

gãy đầu dưới xương cánh tay

Bác sĩ sẽ áp dụng một nẹp hoặc đai, hoặc bó bột để giữ khuỷu tay tại chỗ trong quá trình chữa bệnh. Trong quá trình chữa bệnh, bác sĩ sẽ chụp X-quang thường xuyên để đảm bảo xương không bị dịch chuyển ra khỏi vị trí.

Nẹp hoặc bó bột thường được đeo trong 6 tuần trước khi bắt đầu cử động được giám sát. Nếu gãy xương bị di lệch vị trí trong thời gian này, bạn có thể cần phải phẫu thuật để đưa xương gần với nhau.

Điều trị phẫu thuật gãy đầu dưới xương cánh tay

Phẫu thuật thường là cần thiết cho Gãy đầu dưới xương cánh tay, trong đó:

  • Xương đã di chuyển ra khỏi chỗ (di lệch)
  • Các mảnh xương bị thủng da (gãy xương hở)

Vì tăng nguy cơ nhiễm trùng, gãy xương hở được lên lịch phẫu thuật càng sớm càng tốt, thường là trong vòng vài giờ. Bệnh nhân được cho thuốc kháng sinh bằng tĩnh mạch (tiêm tĩnh mạch) trong phòng cấp cứu và có thể tiêm ngừa uốn ván. Trong quá trình phẫu thuật, vết cắt từ vết thương và bề mặt của xương bị gãy được làm sạch hoàn toàn. Xương thường sẽ được sắp xếp trong cùng một cuộc phẫu thuật. Tuy nhiên, trong một số trường hợp, gãy xương hở sẽ đòi hỏi nhiều hơn một lần phẫu thuật.

Quy trình phẫu thuật

Cố định ngoài: Đối với gãy xương nghiêm trọng, bác sĩ có thể đặt thiết bị cố định bên ngoài để giữ xương tại chỗ cho đến khi phẫu thuật lần hai có thể xảy ra.

Trong phác đồ này, bác sĩ sẽ tạo một vết rạch nhỏ vào da và chèn kim loại qua xương. Cố định ngoài đóng vai trò như một khung để giữ khuỷu tay ở vị trí tốt cho đến khi (có thể) thực hiện phẫu thuật lần thứ hai. Kỹ thuật ngày càng hiện đại giúp cải thiện chức năng khớp khuỷu sớm và có thể làm giảm nguy cơ nhiễm trùng.

Mổ hở và cố định trong: Đây là thủ thuật thường được sử dụng để điều trị Gãy đầu dưới xương cánh tay. Trong quá trình phẫu thuật, các mảnh xương được định vị lại đầu tiên thành căn chỉnh bình thường của chúng và sau đó được giữ ở vị trí bằng các tấm và vít gắn bên ngoài xương.

  • Cân nhắc phẫu thuật. Tùy thuộc vào mức độ gãy xương, bác sĩ của bạn có thể có những cân nhắc cụ thể trong quá trình sửa chữa, bao gồm:
    • Vị trí thần kinh trụ. Trong hầu hết các trường hợp, bác sĩ sẽ cần phải nhẹ nhàng di chuyển dây thần kinh trụ để ngăn ngừa nó khỏi bị tổn thương trong khi phẫu thuật. Khi kết thúc thủ thuật, dây thần kinh sẽ được đặt trở lại.
    • Ghép xương. Nếu một số xương đã bị mất thông qua vết thương hoặc bị nghiền nát, gãy xương có thể yêu cầu ghép xương để lấp đầy khoảng trống. Ghép xương có thể được lấy từ một người hiến tặng (allograft) hoặc từ một xương khác trong cơ thể của bạn (autograft) - thường là xương chậu. Trong một số trường hợp, một vật liệu nhân tạo có thể được sử dụng.
    • Mổ đục xương:. Đôi khi, bác sĩ sẽ cắt đầu của mỏm khuỷu (olecranon) để thấy rõ hơn các mảnh xương. Các xương cắt được di chuyển ra trong quá trình phẫu thuật. Sau khi vết nứt được cố định, mỏm khuỷu cắt được đưa trở lại vị trí ban đầu của nó và sửa chữa bằng các tấm và ốc vít, một ốc vít, hoặc chân và dây kim loại.

gãy đầu dưới xương cánh tay

  • Thay khớp khuỷu toàn phần. Trong một số trường hợp, xương cánh tay bị tổn thương nghiêm trọng đến nỗi không thể được sửa chữa đúng cách và cần được thay khớp.
  • Trong thay khớp khuỷu toàn phần, một dụng cụ kim loại và chất cấy ghép được gắn vào xương cánh tay sau khi các mảnh xương bị hỏng được loại bỏ. Một kim loại và chất cấy ghép được gắn vào xương trụ (xương cẳng tay), và hai cấy ghép được kết nối để tạo thành một khớp bản lề. Những cấy ghép này có thể được cố định bằng xi măng xương.

gãy đầu dưới xương cánh tay

  • Một bệnh nhân Thay khớp khuỷu toàn phần sẽ không được phép nâng hơn 2,5 kg với cánh tay bị ảnh hưởng cho phần còn lại của cuộc đời mình. Bởi vì điều này, các thủ thuật thường được dành riêng cho bệnh nhân lớn tuổi và không phải nâng vật nặng.

Biến chứng của Phẫu thuật

Có những rủi ro liên quan đến tất cả các phẫu thuật. Nếu bác sĩ đề nghị phẫu thuật, họ nghĩ rằng những lợi ích có thể lớn hơn những rủi ro.

Nhiễm trùng. Có nguy cơ nhiễm trùng với bất kỳ cuộc phẫu thuật nào. Bác sĩ sẽ thực hiện các biện pháp cụ thể để giúp ngăn ngừa nhiễm trùng.

Tổn thương thần kinh và mạch máu. Có một nguy cơ nhỏ về tổn thương dây thần kinh và mạch máu xung quanh khuỷu tay. Tình trạng tê liệt tạm thời ở cẳng tay hoặc yếu ở bàn tay và cổ tay có thể xảy ra. Điều này là do dây thần kinh trụ bị kéo căng trong khi phẫu thuật và có thể mất vài tuần hoặc vài tháng để triệu chứng này biến mất. Trong trường hợp hiếm hoi, dây thần kinh trụ có thể bị tổn thương trong quá trình phẫu thuật, và phẫu thuật thêm có thể được yêu cầu để dây thần kinh này phục hồi.

Hình thành khớp giảĐôi khi, gãy xương không lành. Vị trí đứt gãy có thể bị kéo ra và các vít, tấm hoặc dây có thể bị di lệch hoặc gãy. Điều này có thể xảy ra vì một số lý do, bao gồm:

  • Bệnh nhân không tuân theo chỉ dẫn sau khi phẫu thuật.
  • Bệnh nhân có các bệnh lý mạn tính kèm theo, chẳng hạn như bệnh tiểu đường, làm chậm tiến trình lành thương. Hút thuốc hoặc sử dụng các sản phẩm thuốc lá khác cũng làm chậm sự chữa lành.
  • Nếu gãy xương có liên quan đến vết cắt trên da (gãy xương hở), việc chữa lành thường chậm hơn.
  • Nhiễm trùng cũng có thể làm chậm hoặc ngăn ngừa sự lành bệnh.

Nếu gãy xương không lành, cần có thêm phẫu thuật.

 

Phục hồi chức năng

 

Điều trị đau

Hầu hết các vết gãy bị đau ở mức độ vừa phải trong vài ngày đến vài tuần. Nhiều bệnh nhân thấy rằng chườm đá, kê cao chi (đặt tay lên trên tim), và các loại thuốc đơn giản, không kê toa để giảm đau là tất cả những gì cần thiết để giảm đau.

Nếu cơn đau của bạn trầm trọng, bác sĩ có thể đề nghị một loại thuốc kê đơn theo toa, chẳng hạn như thuốc phiện, trong vài ngày.

Hãy lưu ý rằng, mặc dù opioid giúp giảm đau sau khi phẫu thuật, sự phụ thuộc opioid và quá liều đã trở thành một vấn đề sức khỏe cộng đồng quan trọng. Vì lý do này, opioid thường được quy định trong một khoảng thời gian ngắn. Điều quan trọng là chỉ sử dụng thuốc phiện theo chỉ dẫn của bác sĩ. Ngay sau khi cơn đau bắt đầu cải thiện, hãy ngừng dùng thuốc phiện.

 

Phục hồi chức năng

Cho dù điều trị của bạn là phẫu thuật hoặc không phẫu thuật, phục hồi chức năng từ một gãy xương cánh tay đòi hỏi nhiều công việc. Bác sỹ vật lý trị liệu phục hồi chức năng sẽ giúp bạn lấy lại chức năng gập duỗi khuỷu, quay sấp quay ngửa cẳng tay, và các chức năng khác bị ảnh hưởng.

 

Điều trị không phẫu thuật

Bởi vì điều trị bảo tồn đôi khi có thể đòi hỏi thời gian dài sử dụng nẹp, đai hay bó bột, khuỷu tay của bạn có thể trở nên rất cứng. Vì lý do này, bạn có thể cần một thời gian dài hơn của vật lý trị liệu.

Trong thời gian phục hồi chức năng, bác sĩ trị liệu vật lý sẽ cung cấp cho bạn các bài tập để giúp:

  • Cải thiện tầm hoạt động khớp khuỷu, cẳng tay và các khớp liên quan.
  • Giảm tình trạng co thắt cơ.
  • Tăng cường sức mạnh cơ ở khuỷu.

Bạn sẽ không được phép nâng, đẩy hoặc kéo bất cứ thứ gì bằng cánh tay bị thương của bạn trong một khoảng thời gian. Bác sĩ của bạn sẽ nói chuyện với bạn về những hạn chế cụ thể.

 

Điều trị phẫu thuật

Tùy thuộc vào mức độ phức tạp của gãy xương và sự ổn định của khớp, khuỷu tay của bạn có thể bị nẹp  trong một khoảng thời gian sau phẫu thuật.

Vật lý trị liệuHầu hết bệnh nhân sẽ bắt đầu các bài tập để cải thiện cử động khuỷu và cẳng tay ngay sau khi phẫu thuật, đôi khi sớm nhất là vào ngày hôm sau. Nó là cực kỳ quan trọng để thực hiện các bài tập thường xuyên theo chỉ định. Các bài tập sẽ chỉ tạo sự khác biệt nếu chúng được thực hiện thường xuyên.

Hạn chế. Tùy thuộc vào mức độ nghiêm trọng của gãy xương của bạn, bác sĩ có thể cho phép bạn sử dụng cánh tay của bạn để ăn uống, tắm rửa, và ăn mặc cho mình. Tuy nhiên, bạn có thể bị hạn chế nâng, đẩy, hoặc kéo cho các cử động (bao gồm cả mở cửa hoặc đóng cửa) với cánh tay bị thương trong vòng 6 đến 12 tuần.

Nếu bạn đã thay khớp khuỷu toàn phần, bạn sẽ có những hạn chế vĩnh viễn về các cử động của khớ khuỷu. Ví dụ, bạn sẽ không được phép nhấc, đẩy hoặc kéo bất cứ thứ gì nặng hơn 2,5 kg với cánh tay bị thương trong suốt quãng đời còn lại. Trước khi rời bệnh viện, điều quan trọng là phải hiểu rõ các hạn chế liên quan đến việc sử dụng cánh tay.

Bác sĩ cũng sẽ cho bạn biết khi nào bạn có thể lái xe an toàn.

 

Biến chứng của gãy đầu dưới xương cánh tay

Ngay cả khi điều trị thành công, một số bệnh nhân bị gãy xương cánh tay ở xa có thể trải qua những biến chứng lâu dài.

 

Giới hạn tầm hoạt động khớp

Khuỷu tay là một khớp mỏng manh không chịu được chấn thương mạnh. Nhiều bệnh nhân sẽ không thể lấy lại toàn bộ cử động ở khớp khuỷu bị ảnh hưởng, bất kể nó được điều trị như thế nào. Trong hầu hết các trường hợp này, bệnh nhân không thể gập hoặc duỗi thẳng cánh tay của mình. May mắn thay, mất một vài độ duỗi không thường ảnh hưởng đến chức năng tổng thể của cánh tay. Bệnh nhân bị mất vận động đáng kể có thể cần phải điều trị vật lý trị liệu tích cực.

 

Viêm khớp sau chấn thương

Viêm khớp sau chấn thương là một loại viêm khớp phát triển sau chấn thương. Ngay cả khi xương của bạn lành lại bình thường, sụn bảo vệ xương có thể bị tổn thương, dẫn đến đau và cứng khớp theo thời gian.

Viêm khớp hậu phẫu là một biến chứng tương đối phổ biến của gãy xương cánh tay. Nó có thể xảy ra ngay sau khi gãy xương xảy ra hoặc có thể mất nhiều năm để phát triển. Một số bệnh nhân bị viêm khớp hậu phẫu có thể cần phẫu thuật thêm để giảm các triệu chứng của họ. Tuy nhiên, đối với nhiều bệnh nhân, có rất ít đau và không cần phẫu thuật thêm.

 

Cốt hóa lạc chỗ

Một vấn đề hiếm gặp có thể xảy ra sau phẫu thuật là sự phát triển của xương trong cơ, gân và dây chằng xung quanh khuỷu tay. Điều này được gọi là sự cốt hóa lạc chỗ. Khi điều này xảy ra, xương phát triển ở vị trí không nên và có thể cản trở cử động của khuỷu tay. Trong trường hợp số lượng xương thừa đủ lớn để can thiệp vào tính linh hoạt và chức năng, có thể cần phẫu thuật cắt bỏ.

 

Kết quả

Hầu hết bệnh nhân có thể trở lại hoạt động bình thường trong vòng khoảng 6 tháng, mặc dù việc chữa lành hoàn toàn có thể mất đến 2 năm. Phục hồi sức mạnh cơ trong cánh tay của bạn thường mất nhiều thời gian hơn dự kiến ​​- đôi khi lên đến 6 tháng trở lên.

Mặc dù X-quang có thể cho thấy rằng vết nứt đã lành hoàn toàn, nhiều bệnh nhân báo cáo rằng họ vẫn có những hạn chế trong chuyển động. Những bệnh nhân này thường sẽ tiếp tục cải thiện theo thời gian theo bác sỹ vật lý trị liệu.

 

Các câu hỏi để hỏi bác sĩ của bạn

Dưới đây là một số câu hỏi bạn có thể muốn hỏi bác sĩ của bạn nếu bạn gặp một gãy xương cánh tay xa:

  • Khi nào tôi có thể bắt đầu cử động khuỷu tay của tôi?
  • Khi nào tôi có thể tiếp tục các cử động bình thường của mình?
  • Yếu tố nào sẽ kéo dài hoặc trì hoãn tiến trình lành thương?
  • Nếu tôi phải phẫu thuật, những lợi ích và rủi ro là gì?
  • Sự phục hồi của tôi sẽ như thế nào?