PHỤC HỒI CHỨC NĂNG TỔN THƯƠNG TỦY SỐNG NGỰC

Phục hồi chức năng tổn thương tủy sống ngực

Vật lý trị liệu sẽ là một phần quan trọng của phục hồi chức năng cho bệnh nhân bị tổn thương tủy sống ngực. Bệnh nhân bị thương tủy sống giữa T6 - T12 có khả năng kiểm soát thân mình tốt ở vị thế ngồi, do đó vật lý trị liệu sẽ là một phần quan trọng của sự phục hồi. Những bệnh nhân này sẽ tập luyện dáng đi để họ có thể học cách sử dụng các thiết bị đi bộ và giữ lại chức năng còn lại ở phần dưới của cơ thể.

Vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn bệnh nhân học cách sử dụng bàn tay của họ trong sinh hoạt hàng ngày; điều này có thể khó khăn trong đầu, cũng như học cách ăn mặc và tắm một cách độc lập. 

Tổn thương tủy sống hoặc rễ thần kinh tác động đến chức năng thể chất theo mức độ cột sống của chúng. Các dây thần kinh và các mô thần kinh tương quan với các mức độ đốt sống ở ngực trên điều chỉnh những điều sau đây:

  • Đốt sống T1: mặt trong của cẳng tay, và cử động gập cổ tay
  • Đốt sống  T2 : mặt sau của cánh tay.
  • Đốt sống  T3 : vùng ngực trên
  • Đốt sống  T4, T5, T6, T7, & T8 : các cơ còn lại trong ngực và thân mình của cơ thể
  •  

Cột sống ngực bao gồm 12 xương đốt sống. Nằm ở giữa cột sống cổ và cột sống thắt lưng. Đốt sống ngực có diện khớp khớp với xương sườn. Các đốt này được gọi tắt là T1 - T12. Tổn thương tủy sống ngực là tổn thương nghiêm trọng, tuy nhiên hiếm khi gây tử vong. Tổn thương tủy sống ngực có thể ảnh hưởng đến một hoặc cả hai bên của cơ thể, và mặc dù tiên lượng lâu dài là tốt, nhưng cần can thiệp sớm nhằm tránh những biến chứng về vận động và cảm giác.  

Chấn thương tủy sống ngực

phục hồi chức năng cột sống ngực

Ở bệnh nhân bị tổn thương tủy sống ngực, vì mức độ ảnh hưởng ở 2 chi trên là rất ít (trừ khi tổn thương mức T1) nên bệnh nhân có thể độc lập trong sinh hoạt hang ngày ở một mức độ nhất định.  Tổn thương tủy sống ngực là tỏn thương nghiêm trọng, đủ để yêu cầu điều trị y tế ngay lập tức.

Tiên lượng cho những bệnh nhân này là rất tốt vì họ rất có khả năng sống cuộc sống bình thường với những thay đổi nhất định. Yếu tố hạn chế nhất của tổn thương cột sống ngực là không có khả năng kiểm soát chức năng bàng quang và ruột, nhưng bệnh nhân có thể thích ứng với điều này một cách nhanh chóng.

Tổn thương tủy sống hoặc rễ thần kinh tác động đến chức năng thể chất theo mức độ cột sống của chúng. Các dây thần kinh và các mô thần kinh tương quan với các mức độ đốt sống ở ngực trên điều chỉnh những điều sau đây:

  • Đốt sống T1: mặt trong của cẳng tay, và cử động gập cổ tay
  • Đốt sống  T2 : mặt sau của cánh tay.
  • Đốt sống  T3 : vùng ngực trên
  • Đốt sống  T4, T5, T6, T7, & T8 : các cơ còn lại trong ngực và thân mình của cơ thể

   

Bệnh nhân bị tổn thương tủy sống ngực có thể sẽ bị liệt khi sử dụng cánh tay, ngực và lưng trên. Những bệnh nhân này có thể:

  • Thở bình thường với sức bền bị hạn chế
  • Sử dụng xe lăn bằng tay
  • Tự ăn
  • Di chuyển vào và ra khỏi xe lăn của họ mà không cần hỗ trợ
  • Tự lái xe ô tô đã sửa đổi bằng điều khiển bằng tay
  • Có thể sử dụng khung đứng và / hoặc nẹp chân

phục hồi chức năng cột sống ngực

Các triệu chứng tổn thương tủy sống ngực 

Bệnh nhân bị thương ở mức T1 - T8 có thể có các triệu chứng:

  • Thiếu/ giảm chức năng ở chi dưới và / hoặc thân mình, dẫn đến liệt hạ chi (paraplegia)
  • Thiếu/ giảm sự khéo léo, cử động tinh tế ở bàn tay và / hoặc các ngón tay
  • Giảm khả năng hoặc không có khả năng kiểm soát các cơ bụng hoặc thân mình.
  • Thiếu/ giảm kiểm soát ruột và / hoặc chức năng bàng quang

Bệnh nhân bị thương ở mức T9 - T12 có thể có các triệu chứng:

  • Mức độ tổn thương càng cao, kiểm soát phâfn thân trên càng khó khăn.
  • Thiếu/ giảm các chức năng ở chi dưới và / hoặc thân mình, dẫn đến lieeyj hạ chi (paraplegia)
  • Thiếu giảm kiểm soát ruột và / hoặc chức năng bàng quang
  • Giảm khả năng kiểm soát cơ vùng bụng và thân mình
  • Có thể thăng bằng tốt khi ở vị thế ngồi
  • Khả năng đứng trong một khung chuyên biệt, hoặc đi bộ với nẹp.

Nguyên nhân gây tổn thương tủy sống ngực

phục hồi chức năng tổn thương tủy sống ngực

Nguyên nhân phổ biến nhất của tổn thương tủy sống ngực là:

  • Tai nạn giao thông
  • Chấn thương
  • Nhiễm trùng
  • Khối u
  • Dị tật bẩm sinh

Điều trị tổn thương tủy sống ngực

Ở tổn thương tủy sống ngực, mặc dù không nghiêm trọng như chấn thương cột sống cổ, một hoặc tất cả các phương pháp điều trị bước đầu sau đây sẽ được áp dụng:

  • Phẫu thuật cắt bỏ bất kỳ mảnh xương hoặc đĩa đệm, khối u… nào đang đè ép vào tủy sống
  • Phẫu thuật giải nén tủy sống và / hoặc nối, gắn các cấu trúc giải phẫu đang bị tổn thương kèm theo (xương đốt sống, cơ, dây chằng) với nhau xung quanh chấn thương
  • Liệu pháp tế bào gốc  đang trong giai đoạn đầu của việc sử dụng để giúp giảm viêm xung quanh chấn thương và có khả năng tái tạo tủy sống

 

Điều trị chấn thương tủy sống ngực

Điều trị chấn thương tủy sống ngực nhằm mục đích tăng cường sức mạnh cơ thân mình và điều trị bảo tồn các chức năng còn lại vẫn còn sau chấn thương.

Các phương pháp điều trị hiện tại cho bệnh nhân tủy sống là:

  • Thuốc: Thuốc kháng viêm được sử dụng ngay khi chẩn đoán chấn thương tủy sống. Điều này là để hỗ trợ trong việc giảm viêm ở vùng bị ảnh hưởng và tránh gây tổn thương thêm các chức năng vận động cảm giác.
  • Phẫu thuật: Bệnh nhân có thể cần phẫu thuật giải nén để giảm áp lực từ cột sống và các rễ thần kinh xung quanh. 
  • Phục hồi chức năng: Vật lý trị liệu- phục hồi chức năng là một phần quan trọng trong việc phục hồi sau chấn thương tủy sống.  

 

Phục hồi chức năng tổn thương tủy sống ngực

phục hồi chức năng tổn thương tủy sống ngực

Vật lý trị liệu sẽ là một phần quan trọng của phục hồi chức năng cho bệnh nhân bị tổn thương tủy sống ngực. Bệnh nhân bị thương tủy sống giữa T6 - T12 có khả năng kiểm soát thân mình tốt ở vị thế ngồi, do đó vật lý trị liệu sẽ là một phần quan trọng của sự phục hồi. Những bệnh nhân này sẽ tập luyện dáng đi để họ có thể học cách sử dụng các thiết bị đi bộ và giữ lại chức năng còn lại ở phần dưới của cơ thể.

Vật lý trị liệu sẽ hướng dẫn bệnh nhân học cách sử dụng bàn tay của họ trong sinh hoạt hàng ngày; điều này có thể khó khăn trong đầu, cũng như học cách ăn mặc và tắm một cách độc lập.