DÂY CHẰNG CUNG KHỚP GỐI: VÌ SAO KHÔNG PHẢI AI CŨNG CÓ CẤU TRÚC NÀY?
Dây chằng cung khớp gối (arcuate ligament) là một cấu trúc thuộc phức hợp góc sau ngoài của khớp gối. Dây chằng thường có hình chữ Y và xuất phát từ mỏm trâm chỏm xương mác. Tuy nhiên, cấu trúc này không hiện diện rõ ràng ở tất cả mọi người.
Theo Radiopaedia, dây chằng cung xuất hiện ở khoảng 65% khớp gối. Tỷ lệ được báo cáo dao động từ 47,9% đến 71%. Sự khác biệt này phản ánh tính đa dạng của giải phẫu vùng sau ngoài gối.
Đặc điểm trên có ý nghĩa trong chẩn đoán hình ảnh và phục hồi chức năng. Không nhìn thấy dây chằng cung trên MRI chưa đủ để chẩn đoán đứt dây chằng. Đồng thời, tổn thương vùng này cần được đánh giá cùng toàn bộ phức hợp góc sau ngoài.
1. Dây chằng cung khớp gối là gì?
Dây chằng cung là một dải mô liên kết thuộc phần sau ngoài của bao khớp gối. Cấu trúc này thường được mô tả là phần dày lên của bao khớp.
Tên tiếng Anh thường gặp là arcuate ligament hoặc arcuate popliteal ligament. Trong tiếng Việt, có thể gọi là dây chằng cung hoặc dây chằng khoeo cung.
Dây chằng nằm trong phức hợp góc sau ngoài khớp gối (posterolateral corner – PLC). Đây là vùng có cấu trúc giải phẫu phức tạp.
Phức hợp PLC giúp hạn chế các chuyển động bất thường của xương chày so với xương đùi. Đặc biệt, hệ thống này góp phần chống lại lực vẹo trong gối và xoay ngoài quá mức.
Vì sao dây chằng cung có hình chữ Y?
Dây chằng cung thường xuất phát từ vùng mỏm trâm của chỏm xương mác. Từ đây, các bó sợi chia thành hai nhánh chính.
Nhánh trong đi chếch lên trên và vào trong. Nhánh ngoài đi lên theo vùng bao khớp phía sau ngoài.
Sự phân chia này tạo nên hình dạng tương tự chữ Y. Tuy nhiên, hình thái thực tế thay đổi đáng kể giữa các cá thể.
Một số người có dây chằng rõ ràng. Ở những người khác, các bó sợi mỏng hoặc hòa vào mô bao khớp xung quanh.
Vì vậy, hình chữ Y là mô tả giải phẫu điển hình. Đây không phải hình dạng bắt buộc ở mọi khớp gối.
2. Giải phẫu dây chằng cung: Hai nhánh có đặc điểm gì?
2.1. Nguyên ủy từ mỏm trâm chỏm xương mác
Mỏm trâm chỏm xương mác (fibular styloid process) nằm ở phần trên của chỏm xương mác.
Đây là vị trí bám của nhiều cấu trúc thuộc góc sau ngoài. Trong đó có các thành phần liên quan dây chằng cung và hệ thống gân – dây chằng cơ khoeo.
Vì nhiều cấu trúc tập trung tại đây, tổn thương mỏm trâm có thể liên quan đến nhiều dây chằng. Tuy nhiên, mức độ tổn thương phải được xác định bằng đánh giá cụ thể.
2.2. Nhánh trong của dây chằng cung
Nhánh trong (medial limb) đi chếch lên trên và vào trong từ chỏm xương mác.
Nhánh này tạo một đường cong phía trên cơ khoeo (popliteus muscle). Sau đó, các bó sợi liên tục với phần bao khớp và dây chằng khoeo chéo.
Dây chằng khoeo chéo (oblique popliteal ligament) là cấu trúc tăng cường mặt sau bao khớp gối.
Mối liên hệ giữa hai cấu trúc góp phần tạo nên sự liên tục giải phẫu của vùng bao khớp phía sau.
2.3. Nhánh ngoài của dây chằng cung
Nhánh ngoài (lateral limb) đi lên dọc phần bao khớp phía sau ngoài.
Các bó sợi hòa vào bao khớp gần đầu ngoài cơ bụng chân. Một số mô tả giải phẫu ghi nhận liên hệ với vùng lồi cầu ngoài xương đùi.
Nhánh này thường mỏng và có thể khó phân biệt với những cấu trúc lân cận.
Vì vậy, mức độ nhận diện nhánh ngoài khác nhau giữa các nghiên cứu.
2.4. Bảng tóm tắt giải phẫu dây chằng cung
| Đặc điểm | Nhánh trong | Nhánh ngoài |
|---|---|---|
| Tên tiếng Anh | Medial limb | Lateral limb |
| Hướng đi | Chếch lên trên và vào trong | Đi lên dọc bao khớp sau ngoài |
| Liên quan chính | Cơ khoeo | Đầu ngoài cơ bụng chân |
| Liên tục giải phẫu | Dây chằng khoeo chéo | Bao khớp gần lồi cầu ngoài xương đùi |
| Đặc điểm | Vòng qua vùng cơ khoeo | Có thể mỏng, hòa vào bao khớp |
| Khả năng nhận diện | Thay đổi | Thay đổi |
Những đặc điểm trên phù hợp với mô tả của Radiopaedia và tổng quan giải phẫu năm 2025. Nguồn.
3. Vì sao dây chằng cung không có ở tất cả khớp gối?
Dây chằng cung có tính biến đổi giải phẫu tương đối lớn.
Radiopaedia mô tả tỷ lệ hiện diện khoảng 65%. Những báo cáo khác đưa ra tỷ lệ dao động từ 47,9% đến 71%.
Sự khác biệt có thể liên quan đến phương pháp khảo sát. Ngoài ra, tiêu chí xác định dây chằng cũng không hoàn toàn giống nhau.
3.1. Nghiên cứu Munshi và cộng sự năm 2003
Munshi và cộng sự nghiên cứu cấu trúc góc sau ngoài khớp gối bằng nhiều phương pháp.
Nghiên cứu sử dụng một mẫu giải phẫu để phẫu tích trực tiếp. Bảy mẫu khớp gối khác được khảo sát bằng MRI và MR arthrography.
MR arthrography là phương pháp chụp cộng hưởng từ khớp sau khi đưa chất tương phản vào khoang khớp.
Các tác giả đối chiếu hình ảnh với cấu trúc giải phẫu thực tế.
Kết quả cho thấy ít nhất một nhánh dây chằng cung được nhận diện ở 71% mẫu khảo sát MRI.
Tuy nhiên, cỡ mẫu chỉ gồm bảy khớp gối cho phần đối chiếu hình ảnh. Vì vậy, không thể dùng tỷ lệ này để ước lượng chính xác tần suất ở toàn bộ dân số. Nguồn.
3.2. Xương vừng fabella liên quan thế nào đến dây chằng cung?
Fabella là một xương vừng nhỏ, thường nằm trong vùng gân đầu ngoài cơ bụng chân.
Không phải mọi người đều có xương fabella. Kích thước và đặc điểm xương này cũng có thể thay đổi.
Khi fabella phát triển rõ, dây chằng xương vừng – xương mác (fabellofibular ligament) có thể trở nên nổi bật.
Dây chằng này liên kết vùng fabella với chỏm xương mác.
Theo Radiopaedia, ở người có fabella lớn, dây chằng cung đôi khi không hiện diện. Khi đó, dây chằng xương vừng – xương mác dày có thể thay thế một phần cấu trúc này.
Tuy nhiên, đây là một biến thể giải phẫu. Không nên kết luận rằng cứ có fabella là không có dây chằng cung.
3.3. Không thấy dây chằng cung trên MRI có phải bất thường?
Không nhất thiết.
Dây chằng cung có thể rất mỏng hoặc hòa vào bao khớp. Ngoài ra, hướng sợi và kỹ thuật chụp ảnh hưởng khả năng nhận diện.
Một số người có biến thể không xuất hiện dây chằng rõ ràng. Đây có thể là đặc điểm giải phẫu bình thường.
Vì vậy, cần phân biệt ba tình huống:
-
Dây chằng không hiện diện do biến thể giải phẫu.
-
Dây chằng hiện diện nhưng không được nhận diện rõ trên MRI.
-
Dây chằng bị tổn thương sau chấn thương.
Ba tình huống này không tương đương về ý nghĩa lâm sàng.
4. Phức hợp góc sau ngoài khớp gối gồm những cấu trúc nào?
Phức hợp góc sau ngoài là hệ thống ổn định quan trọng của khớp gối.
Các thành phần phối hợp để kiểm soát chuyển động xoay, lực vẹo trong và một phần chuyển động ra sau của xương chày.
Những cấu trúc chính của PLC
| Cấu trúc | Tên tiếng Anh | Vai trò hoặc đặc điểm chính |
|---|---|---|
| Dây chằng bên mác | Fibular collateral ligament (FCL/LCL) | Chống lực vẹo trong gối (varus) |
| Gân cơ khoeo | Popliteus tendon | Góp phần ổn định xoay |
| Dây chằng khoeo – mác | Popliteofibular ligament (PFL) | Góp phần kiểm soát xoay ngoài và ổn định sau ngoài |
| Dây chằng cung | Arcuate ligament | Tăng cường vùng bao khớp sau ngoài |
| Dây chằng xương vừng – xương mác | Fabellofibular ligament | Thành phần biến đổi, hỗ trợ hệ thống sau ngoài |
| Bao khớp sau ngoài | Posterolateral capsule | Góp phần ổn định thụ động |
| Gân cơ nhị đầu đùi | Biceps femoris tendon | Thành phần cơ – gân liên quan chức năng vùng sau ngoài |
Các cấu trúc này không hoạt động độc lập. Chúng phối hợp với hệ thống cơ và các dây chằng khác để duy trì độ vững gối.
Đặc biệt, FCL, gân cơ khoeo và PFL thường được xem là những cấu trúc trọng tâm trong đánh giá và tái tạo PLC.
Dây chằng cung có phải cấu trúc quan trọng nhất của PLC?
Không thể khẳng định như vậy.
Dây chằng cung thuộc hệ thống ổn định sau ngoài, nhưng chức năng riêng của nó khó tách biệt hoàn toàn.
Trong thực hành, bác sĩ thường đánh giá toàn bộ phức hợp PLC. Đặc biệt, các cấu trúc chống vẹo trong và xoay ngoài có vai trò quyết định.
Sự thay đổi danh pháp giải phẫu cũng gây khó khăn khi so sánh nghiên cứu.
Năm 2022, Vieira và cộng sự phẫu tích 15 xác để làm rõ mối liên hệ giữa dây chằng cung, PFL và chỗ bám xương mác của cơ khoeo.
Các tác giả đề xuất thay đổi một số thuật ngữ giải phẫu. Tuy nhiên, danh pháp PFL vẫn được sử dụng rộng rãi trong nghiên cứu lâm sàng hiện nay. Nguồn.
5. Tổn thương góc sau ngoài khớp gối xảy ra như thế nào?
Tổn thương PLC có thể xuất hiện sau chấn thương thể thao hoặc tai nạn giao thông.
Cơ chế thường liên quan đến lực vẹo trong quá mức, xoay ngoài xương chày hoặc quá duỗi gối.
Một số trường hợp có nhiều lực tác động cùng lúc.
5.1. Vì sao tổn thương PLC thường không đơn độc?
Phức hợp PLC nằm gần các cấu trúc ổn định khác của gối.
Khi lực chấn thương đủ lớn, nhiều dây chằng có thể bị tổn thương đồng thời.
Đặc biệt, PLC có thể phối hợp với tổn thương dây chằng chéo trước (ACL) hoặc dây chằng chéo sau (PCL).
Do đó, phát hiện tổn thương PLC cần thúc đẩy đánh giá các cấu trúc liên quan. Tuy nhiên, không thể mặc định mọi tổn thương PLC đều có đứt ACL hoặc PCL.
5.2. Các triệu chứng cần chú ý
Người bệnh có thể đau vùng ngoài hoặc sau ngoài khớp gối.
Một số trường hợp xuất hiện sưng, giảm tầm vận động hoặc khó chịu khi chịu trọng lượng.
Khi mất vững rõ, người bệnh có thể cảm thấy gối khuỵu hoặc không chắc khi xoay người.
Tuy nhiên, triệu chứng không đặc hiệu cho dây chằng cung. Cần kết hợp khám lâm sàng và hình ảnh học.
5.3. Dấu hiệu arcuate sign là gì?
Arcuate sign là dấu hiệu hình ảnh liên quan đến gãy bong vùng đầu trên xương mác, thường tại mỏm trâm chỏm mác.
Dấu hiệu này gợi ý khả năng tổn thương các cấu trúc thuộc PLC.
Tuy nhiên, tên gọi arcuate sign không có nghĩa rằng dây chằng cung là cấu trúc duy nhất bị tổn thương.
Các bó bám của PFL, FCL và gân cơ nhị đầu đùi cũng có thể liên quan.
Vì vậy, khi phát hiện arcuate sign, cần đánh giá toàn bộ hệ thống dây chằng của khớp gối.
6. MRI dây chằng cung và dấu hiệu arcuate sign: Nghiên cứu nói gì?
6.1. Nghiên cứu Lee và cộng sự năm 2003
Nghiên cứu công bố trên Skeletal Radiology nhằm tìm hiểu mối liên quan giữa vị trí tổn thương chỏm xương mác và cấu trúc PLC.
Các tác giả sử dụng hai mẫu khớp gối xác để khảo sát giải phẫu.
Đồng thời, nghiên cứu hồi cứu hình ảnh của 12 người bệnh có tổn thương PLC.
Kết quả được phân thành hai nhóm hình ảnh chính.
| Đặc điểm | Số trường hợp |
|---|---|
| Tổn thương dây chằng cung hoặc PFL | 8 |
| Tổn thương cấu trúc bám chung gân nhị đầu đùi hoặc FCL | 4 |
| Tổng số bệnh nhân hồi cứu | 12 |
Ở nhóm tám trường hợp, dấu hiệu gồm gãy bong mỏm trâm, phù tủy vùng trong chỏm mác hoặc phối hợp cả hai.
Trong khi đó, nhóm còn lại có xu hướng xuất hiện mảnh gãy bong lớn hơn. Phù tủy đầu trên xương mác cũng phân bố rộng hơn.
Kết quả cho thấy vị trí và đặc điểm gãy bong có thể gợi ý cấu trúc bị tổn thương.
6.2. Nghiên cứu Juhng và cộng sự năm 2002
Nghiên cứu hồi cứu đánh giá 18 khớp gối của 17 người bệnh có arcuate sign.
Các tác giả sử dụng MRI để khảo sát tổn thương đi kèm.
| Tổn thương phối hợp | Số trường hợp | Tỷ lệ |
|---|---|---|
| Tổn thương bao khớp sau ngoài | 12/18 | 67% |
| Tổn thương dây chằng chéo | 16/18 | 89% |
| Tổn thương cả ACL và PCL | 9/18 | 50% |
| Tổn thương cơ khoeo | 6/18 | 33% |
| Tràn dịch khớp | 18/18 | 100% |
Những kết quả này cho thấy arcuate sign có thể đi kèm tổn thương nghiêm trọng trong khớp.
Tuy nhiên, đây là nhóm bệnh nhân đã có dấu hiệu gãy bong trên X-quang. Vì vậy, tỷ lệ tổn thương không đại diện cho mọi bệnh nhân đau gối.
Đặc biệt, không thể áp dụng tỷ lệ 89% cho tất cả trường hợp tổn thương dây chằng cung.
6.3. Nghiên cứu Huang và cộng sự năm 2003
Một nghiên cứu khác được công bố trên American Journal of Roentgenology.
Các tác giả sàng lọc hồi cứu 2.318 người bệnh chấn thương gối có chụp X-quang và MRI.
Trong số đó, 13 người đáp ứng tiêu chuẩn nghiên cứu về gãy bong chỏm mác.
Tất cả 13 trường hợp đều có tổn thương PCL. Bảy trường hợp có tổn thương dây chằng bên ngoài.
Tuy nhiên, đặc điểm chọn mẫu khiến kết quả không thể khái quát cho mọi tổn thương PLC.
Nghiên cứu cũng ghi nhận một số tổn thương phức hợp cung không được nhận diện trên MRI dù thấy khi phẫu thuật.
Điều này nhấn mạnh giới hạn của hình ảnh học đối với những cấu trúc nhỏ và phức tạp.
6.4. MRI có thể đánh giá dây chằng cung như thế nào?
Trên MRI, dây chằng cung thường là cấu trúc tín hiệu thấp thuộc bao khớp sau ngoài.
Tuy nhiên, việc nhận diện phụ thuộc hình thái dây chằng và kỹ thuật chụp.
Một số dấu hiệu tổn thương PLC trên MRI gồm phù mô mềm, gián đoạn sợi hoặc bất thường vùng bám xương.
Ngoài ra, có thể xuất hiện phù tủy chỏm mác hoặc tổn thương dây chằng phối hợp.
Không nên đánh giá dây chằng cung tách rời khỏi cấu trúc FCL, cơ khoeo và PFL.
Đặc biệt, sự không hiện diện của dây chằng trên MRI chưa đủ để xác nhận tổn thương.
7. Khám lâm sàng khi nghi ngờ tổn thương góc sau ngoài gối
Khám lâm sàng cần bắt đầu bằng cơ chế chấn thương và mức độ triệu chứng.
Bác sĩ đánh giá đau, sưng, tầm vận động và khả năng chịu trọng lượng.
Đồng thời, cần kiểm tra độ vững khi có điều kiện an toàn.
Những nghiệm pháp thường được sử dụng
| Nghiệm pháp | Mục đích |
|---|---|
| Varus stress test | Đánh giá độ lỏng khi chịu lực vẹo trong gối |
| Dial test | Đánh giá tăng xoay ngoài xương chày |
| Posterolateral drawer test | Đánh giá độ lỏng sau ngoài |
| External rotation recurvatum test | Khảo sát biểu hiện tăng xoay ngoài và quá duỗi |
Không có nghiệm pháp đơn lẻ nào đánh giá trực tiếp, đặc hiệu dây chằng cung.
Ngoài ra, kết quả có thể bị ảnh hưởng bởi đau, co cơ bảo vệ và tổn thương dây chằng phối hợp.
Đồng thuận quốc tế năm 2025 ghi nhận giá trị của các nghiệm pháp và phương tiện hình ảnh trong đánh giá PLC.
Tuy nhiên, các chuyên gia nhấn mạnh nhu cầu phối hợp khám lâm sàng và hình ảnh học. Nguồn.
8. Phục hồi chức năng góc sau ngoài gối: Những điểm cần lưu ý
Đối với phục hồi chức năng, vấn đề quan trọng là mức độ ổn định của khớp gối.
Một người bệnh có tổn thương nhẹ khác với trường hợp đứt nhiều dây chằng. Vì vậy, kế hoạch tập luyện cần dựa trên chẩn đoán và phương pháp điều trị.
8.1. Không nên dựa vào tổn thương dây chằng cung đơn độc
Dây chằng cung là một thành phần nhỏ của PLC.
Trong thực hành, mức độ mất vững thường phụ thuộc tổn thương tổng thể.
Do đó, cần xác định các cấu trúc liên quan trước khi xây dựng chương trình phục hồi.
Đặc biệt, tổn thương phối hợp ACL hoặc PCL có thể ảnh hưởng đáng kể đến các giới hạn vận động.
8.2. Những mục tiêu phục hồi chức năng chính
Phục hồi sau tổn thương PLC có thể hướng đến các mục tiêu sau:
-
Bảo vệ các cấu trúc đang lành thương.
-
Kiểm soát đau và sưng.
-
Khôi phục tầm vận động theo giới hạn an toàn.
-
Duy trì và cải thiện chức năng cơ.
-
Phục hồi kiểm soát thần kinh cơ.
-
Khôi phục khả năng đi lại và sinh hoạt.
-
Đánh giá khả năng trở lại hoạt động thể thao khi phù hợp.
Tuy nhiên, thứ tự và thời điểm thực hiện phụ thuộc tình trạng người bệnh.
Không có bằng chứng đủ mạnh để áp dụng một phác đồ riêng cho mọi trường hợp tổn thương dây chằng cung.
8.3. Cần thận trọng với những lực nào?
Về cơ sinh học, PLC có vai trò chống lực vẹo trong và xoay ngoài.
Vì vậy, các hoạt động tạo lực lớn lên vùng sau ngoài cần được xem xét thận trọng trong giai đoạn mô đang lành.
Đặc biệt, cần quan tâm các động tác kết hợp xoay ngoài xương chày và chịu tải.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa phải tránh hoàn toàn những chuyển động đó trong mọi giai đoạn.
Giới hạn vận động và tải trọng phải dựa trên chẩn đoán, chỉ định điều trị và tiến triển hồi phục.
8.4. Phục hồi sau phẫu thuật tái tạo PLC có gì khác?
Sau tái tạo PLC, chương trình phục hồi phải bảo vệ các cấu trúc được phẫu thuật.
Một số trường hợp còn có tái tạo ACL hoặc PCL đồng thời. Điều này khiến yêu cầu phục hồi trở nên phức tạp hơn.
Đồng thuận quốc tế năm 2025 nhấn mạnh vai trò của phục hồi theo giai đoạn.
Các nội dung gồm tầm vận động, sức bền cơ, sức mạnh, sự nhanh nhẹn và khả năng trở lại thể thao.
Đặc biệt, chương trình cần cá thể hóa theo tổn thương phối hợp và kỹ thuật phẫu thuật.
8.5. Đánh giá kết quả phục hồi chức năng
| Nội dung | Mục đích |
|---|---|
| Đau và sưng | Theo dõi đáp ứng với hoạt động |
| Tầm vận động | Đánh giá khả năng vận động gối |
| Sức mạnh cơ tứ đầu đùi | Theo dõi chức năng duỗi gối |
| Sức mạnh cơ quanh hông | Đánh giá hỗ trợ kiểm soát chi dưới |
| Kiểm soát vận động | Nhận diện mất kiểm soát khi thực hiện hoạt động |
| Dáng đi | Đánh giá khả năng chịu trọng lượng |
| Độ vững khớp | Theo dõi tình trạng mất vững |
| Chức năng sinh hoạt và thể thao | Hỗ trợ quyết định tiến triển phục hồi |
Bảng trên là gợi ý đánh giá tổng quát. Đây không phải bộ tiêu chuẩn đã được kiểm định riêng cho dây chằng cung.
9. Bằng chứng cập nhật năm 2025 về điều trị tổn thương PLC
Một đồng thuận quốc tế do LaPrade và cộng sự công bố năm 2025 sử dụng phương pháp Delphi cải tiến.
Nhóm nghiên cứu xây dựng 62 phát biểu ban đầu về đánh giá, chẩn đoán, điều trị và phục hồi PLC.
Sau ba vòng khảo sát, 40 phát biểu được giữ lại. Trong số này, 82,5% đạt đồng thuận.
Các chuyên gia thống nhất rằng tổn thương PLC cần được đánh giá toàn diện.
Ngoài ra, phục hồi chức năng nên diễn ra theo từng giai đoạn. Chương trình cần được điều chỉnh khi có tổn thương phối hợp.
Đồng thuận cũng ủng hộ tái tạo đối với tổn thương PLC độ III hoàn toàn.
Tuy nhiên, đây là đồng thuận chuyên gia mức chứng cứ V. Kết quả không tương đương bằng chứng từ thử nghiệm ngẫu nhiên.
Đặc biệt, các khuyến nghị áp dụng cho phức hợp PLC, không chỉ riêng dây chằng cung. Nguồn.
10. Những hạn chế của nghiên cứu về dây chằng cung
Đầu tiên, dây chằng cung có biến thể giải phẫu lớn. Vì vậy, việc xác định tỷ lệ hiện diện chính xác còn khó khăn.
Thứ hai, các nghiên cứu giải phẫu thường sử dụng mẫu nhỏ. Điều này hạn chế khả năng khái quát cho cộng đồng.
Thứ ba, danh pháp giữa các tài liệu chưa hoàn toàn thống nhất. Một số tác giả sử dụng thuật ngữ arcuate complex để chỉ nhiều cấu trúc khác nhau.
Thứ tư, tổn thương dây chằng cung đơn độc ít được nghiên cứu độc lập. Phần lớn dữ liệu lâm sàng liên quan toàn bộ PLC.
Cuối cùng, chưa có đủ bằng chứng để thiết lập một chương trình phục hồi riêng cho dây chằng cung.
Do đó, không nên suy ra hiệu quả điều trị từ những nghiên cứu chỉ mô tả giải phẫu.
11. Câu hỏi thường gặp về dây chằng cung khớp gối (FAQ)
1. Dây chằng cung khớp gối là gì?
Dây chằng cung là phần dày lên của bao khớp phía sau ngoài. Cấu trúc này thường có hình chữ Y và thuộc phức hợp PLC.
2. Có phải tất cả mọi người đều có dây chằng cung?
Không. Radiopaedia mô tả cấu trúc này hiện diện ở khoảng 65% khớp gối. Tần suất thay đổi theo phương pháp khảo sát và tiêu chí giải phẫu.
3. Không thấy dây chằng cung trên MRI có phải bị đứt không?
Không nhất thiết. Dây chằng có thể không hiện diện do biến thể bình thường. Ngoài ra, cấu trúc mỏng có thể khó nhận diện trên MRI.
4. Dây chằng cung khác dây chằng khoeo – mác như thế nào?
Dây chằng cung là phần dày lên của bao khớp sau ngoài. Trong khi đó, PFL được mô tả là cấu trúc liên kết vùng cơ khoeo với chỏm mác. Tuy nhiên, danh pháp và ranh giới giải phẫu còn có tranh luận.
5. Arcuate sign trên X-quang có nguy hiểm không?
Arcuate sign gợi ý gãy bong vùng chỏm mác. Dấu hiệu này có thể đi kèm tổn thương PLC và dây chằng chéo. Vì vậy, cần đánh giá tổn thương phối hợp.
6. Tổn thương dây chằng cung có cần phẫu thuật không?
Không thể quyết định chỉ dựa trên dây chằng cung. Lựa chọn điều trị phụ thuộc mức độ mất vững, tổn thương phối hợp và nhu cầu vận động của người bệnh.
12. Kết luận: Hiểu đúng dây chằng cung để tránh bỏ sót tổn thương gối
Dây chằng cung khớp gối là một thành phần giải phẫu thuộc phức hợp góc sau ngoài. Cấu trúc này thường có hình chữ Y và liên quan đến bao khớp sau ngoài.
Tuy nhiên, dây chằng cung có tính biến đổi lớn giữa các cá thể. Vì vậy, không nhìn thấy trên MRI chưa đủ để khẳng định tổn thương.
Trong chấn thương khớp gối, dấu hiệu gãy bong chỏm mác cần được đánh giá cẩn thận. Đặc biệt, phải chú ý những tổn thương phối hợp của PLC và dây chằng chéo.
Đối với phục hồi chức năng, cần đánh giá độ vững và khả năng chịu tải của khớp. Chương trình điều trị phải được cá thể hóa theo tổn thương thực tế.
Thông điệp quan trọng: Dây chằng cung không hiện diện rõ ở mọi khớp gối, nhưng tổn thương vùng góc sau ngoài không được xem nhẹ. Việc đánh giá toàn bộ phức hợp PLC quan trọng hơn nhận diện một dây chằng riêng lẻ.
0937782677
