TẬP AEROBIC SAU TỔN THƯƠNG TỦY CỔ: LIỆT TỨ CHI VẪN CÓ THỂ CẢI THIỆN SỨC BỀN TIM MẠCH?

Tập aerobic sau tổn thương tủy cổ có thể cải thiện sức bền tim mạch, ngay cả ở người bị liệt tứ chi. Một báo cáo ca lâm sàng ghi nhận VO₂peak tăng 20% sau chương trình phục hồi kéo dài hai tháng.

Nghiên cứu được Tawashy và cộng sự công bố năm 2010 trên tạp chí Physical Therapy. Đối tượng là một nam bệnh nhân 22 tuổi, bị tổn thương tủy sống hoàn toàn ở mức C5.

Bệnh nhân tham gia 18 buổi tập trong giai đoạn phục hồi chức năng nội trú. Sau chương trình, khả năng dung nạp vận động và tư thế thẳng đứng đều cải thiện.

Kết quả gợi mở vai trò của tập aerobic sớm trong phục hồi tổn thương tủy cổ. Tuy nhiên, đây là báo cáo một trường hợp, chưa đủ để xác lập hiệu quả cho mọi người bệnh.

1. Vì sao phục hồi chức năng tổn thương tủy cổ cần quan tâm đến sức khỏe tim mạch?

Tổn thương tủy cổ (cervical spinal cord injury) có thể gây suy giảm vận động cả bốn chi.

Người bệnh thường gặp khó khăn khi thực hiện những hoạt động đòi hỏi sức bền. Ngoài yếu cơ, họ còn có thể gặp rối loạn điều hòa tim mạch.

Những thay đổi này làm quá trình tập luyện trở nên phức tạp hơn.

1.1. Tổn thương tủy cổ ảnh hưởng đến hệ tim mạch như thế nào?

Hệ thần kinh tự chủ tham gia điều khiển nhịp tim, sức cản mạch máu và huyết áp.

Sau tổn thương tủy cổ, một phần đường dẫn truyền giao cảm có thể bị gián đoạn.

Do đó, người bệnh có thể gặp huyết áp thấp và giảm khả năng điều chỉnh tuần hoàn khi thay đổi tư thế.

Đồng thời, đáp ứng nhịp tim khi gắng sức có thể bị hạn chế.

Vì vậy, cách sử dụng nhịp tim để kê đơn tập cần được điều chỉnh theo đặc điểm tổn thương thần kinh.

1.2. Giảm hoạt động thể chất làm tăng nguy cơ gì?

Người liệt tứ chi thường có khối lượng cơ hoạt động thấp hơn người không tổn thương thần kinh.

Điều này có thể hạn chế mức tiêu hao năng lượng trong sinh hoạt.

Ngoài ra, khả năng duy trì vận động liên tục có thể suy giảm.

Theo thời gian, ít vận động có thể góp phần làm giảm thể lực và tăng nguy cơ tim mạch – chuyển hóa.

Do đó, duy trì hoạt động thể chất phù hợp là một mục tiêu quan trọng của chăm sóc lâu dài.

1.3. Có nên chờ đến khi phục hồi vận động tốt mới tập sức bền?

Không nhất thiết.

Người bệnh có thể được đánh giá để tham gia hoạt động aerobic từ giai đoạn phục hồi sớm.

Tuy nhiên, thời điểm bắt đầu phụ thuộc vào sự ổn định y khoa và khả năng dung nạp.

Đặc biệt, cần xem xét huyết áp, chức năng hô hấp và những biến chứng đang hiện diện.

Không nên xem tập sức bền là hoạt động chỉ dành cho người đã phục hồi khả năng đi lại.

2. Tập aerobic sau tổn thương tủy cổ là gì?

Tập aerobic là hình thức vận động huy động các nhóm cơ trong một khoảng thời gian nhằm tạo đáp ứng tim mạch và chuyển hóa.

Ở người tổn thương tủy cổ, lựa chọn hoạt động có thể khác đáng kể so với người không bị liệt.

Ví dụ, tập đi hoặc chạy bộ thường không phù hợp với người liệt tứ chi hoàn toàn.

Thay vào đó, chương trình có thể khai thác những nhóm cơ còn chức năng và thiết bị thích nghi.

2.1. Khác biệt giữa tập aerobic và tập sức mạnh

Tập aerobic chủ yếu hướng đến cải thiện khả năng duy trì hoạt động và sức bền tim mạch.

Trong khi đó, tập sức mạnh hướng đến cải thiện khả năng tạo lực của cơ.

Hai hình thức có thể bổ sung cho nhau, nhưng mục tiêu đánh giá khác nhau.

2.2. Người liệt tứ chi có thể sử dụng những nhóm cơ nào?

Khả năng vận động còn lại phụ thuộc mức thần kinh và tính chất tổn thương.

Ở mức C5, cơ nhị đầu cánh tay và một phần chức năng vai có thể được bảo tồn.

Tuy nhiên, khả năng duỗi khuỷu tay, cầm nắm và kiểm soát thân mình có thể suy giảm rõ.

Vì vậy, thiết bị tập cần phù hợp với khả năng vận động thực tế.

Không nên chọn phương pháp chỉ dựa trên nhãn chẩn đoán C5 mà bỏ qua khám cơ lực.

3. Nghiên cứu Tawashy năm 2010 được thực hiện như thế nào?

3.1. Đặc điểm ca bệnh

Đối tượng là nam thanh niên 22 tuổi, bị tổn thương tủy cổ trong tai nạn khi bơi.

Bệnh nhân được mô tả có tổn thương hoàn toàn ở mức C5.

Khoảng 12 tuần sau chấn thương, bệnh nhân tham gia chương trình aerobic tại cơ sở phục hồi chức năng nội trú.

Điểm đặc biệt là bệnh nhân còn đang trong giai đoạn phục hồi sớm.

3.2. Mục tiêu chương trình

Nhóm điều trị hướng đến hai mục tiêu chính.

Thứ nhất, cải thiện khả năng aerobic thông qua tập luyện được điều chỉnh theo sức khỏe người bệnh.

Thứ hai, hạn chế mệt cơ quá mức.

Đây là yếu tố quan trọng vì người bệnh chỉ có một số nhóm cơ còn khả năng tạo vận động hữu ích.

Khi khối lượng cơ hoạt động nhỏ, mệt cơ tại chỗ có thể giới hạn buổi tập trước khi đạt tải tim mạch mong muốn.

3.3. Thời gian can thiệp

Chương trình kéo dài hai tháng, gồm 18 buổi tập.

Tác giả theo dõi khả năng dung nạp và điều chỉnh yêu cầu vận động trong quá trình tập.

Tuy nhiên, tóm tắt không cho biết đầy đủ thông số công suất, thời gian từng buổi hoặc cách tăng tải.

Vì vậy, không thể tái tạo chính xác phác đồ từ những thông tin công khai đã xác minh.

Đây là bảng mô tả những thông tin có thể kiểm chứng từ nghiên cứu gốc, không phải hướng dẫn kê đơn tập.

4. Kết quả: VO₂peak tăng 20% có ý nghĩa gì?

Kết quả đáng chú ý nhất là mức tăng 20% của VO₂peak.

Ngoài ra, bệnh nhân có thể duy trì vận động lâu hơn và dung nạp cường độ tập cao hơn.

Khả năng thích nghi với tư thế thẳng đứng cũng được cải thiện.

4.1. VO₂peak là gì?

VO₂peak (peak oxygen uptake) là lượng oxy tiêu thụ cao nhất được ghi nhận trong một bài kiểm tra gắng sức.

Chỉ số phản ánh sự phối hợp giữa tim, phổi, tuần hoàn và cơ hoạt động.

VO₂peak thường được biểu thị bằng L/phút hoặc mL/kg/phút.

Tuy nhiên, VO₂peak không hoàn toàn đồng nghĩa với VO₂max.

VO₂max thường đòi hỏi những tiêu chí sinh lý nhất định. Trong khi đó, VO₂peak là giá trị cao nhất được quan sát trong phép kiểm tra.

4.2. Mức tăng 20% nên được hiểu như thế nào?

Mức tăng 20% có nghĩa VO₂peak sau chương trình cao hơn 20% so với giá trị ban đầu.

Ví dụ minh họa, nếu VO₂peak ban đầu là 10 mL/kg/phút, mức tăng 20% tương ứng 12 mL/kg/phút.

Đây chỉ là ví dụ toán học, không phải số liệu thực tế của bệnh nhân.

Nghiên cứu xác nhận mức tăng tương đối, nhưng tóm tắt không cung cấp giá trị tuyệt đối trước và sau.

Vì vậy, không nên tự điền các giá trị VO₂peak cụ thể vào bảng kết quả.

4.3. Tăng VO₂peak có đồng nghĩa giảm nguy cơ bệnh tim không?

Không thể kết luận trực tiếp từ báo cáo này.

VO₂peak cải thiện cho thấy khả năng dung nạp hoạt động có thể tốt hơn.

Tuy nhiên, giảm biến cố tim mạch đòi hỏi nghiên cứu theo dõi lớn hơn và dài hơn.

Do đó, kết quả 20% nên được hiểu là cải thiện một chỉ số sinh lý ở một bệnh nhân.

Không nên diễn giải thành mức giảm 20% nguy cơ tim mạch.

5. Vì sao khả năng dung nạp tư thế thẳng đứng cũng được cải thiện?

Hạ huyết áp tư thế (orthostatic hypotension) là vấn đề thường gặp sau tổn thương tủy cổ.

Tình trạng này xảy ra khi huyết áp giảm đáng kể sau khi chuyển sang tư thế ngồi hoặc đứng.

Người bệnh có thể cảm thấy chóng mặt, choáng váng hoặc mệt mỏi.

5.1. Cơ chế hạ huyết áp tư thế

Khi chuyển từ nằm sang ngồi, trọng lực làm máu dịch chuyển xuống vùng thấp của cơ thể.

Ở người không tổn thương thần kinh, hệ giao cảm giúp tăng sức cản mạch máu để duy trì huyết áp.

Tuy nhiên, tổn thương tủy cổ có thể làm suy giảm đáp ứng này.

Ngoài ra, giảm hoạt động co cơ chi dưới khiến khả năng hỗ trợ hồi lưu tĩnh mạch bị hạn chế.

Kết quả là huyết áp có thể giảm khi thay đổi tư thế.

5.2. Tập aerobic có giúp giảm hạ huyết áp tư thế không?

Báo cáo Tawashy ghi nhận khả năng dung nạp tư thế thẳng đứng được cải thiện.

Tuy nhiên, không thể khẳng định tập aerobic là nguyên nhân duy nhất.

Sự thích nghi tuần hoàn tự nhiên và các hoạt động phục hồi khác có thể cùng ảnh hưởng.

Do đó, đây là kết quả gợi ý, cần được xác nhận trong nghiên cứu có nhóm đối chứng.

6. Xe đạp lực kế tay có vai trò gì trong tập sức bền cho người liệt tứ chi?

Xe đạp lực kế tay (arm cycle ergometer) là thiết bị thường được sử dụng để tập aerobic bằng chi trên.

Thiết bị cho phép tạo vận động lặp lại với mức kháng lực có thể điều chỉnh.

Tuy nhiên, không phải mọi người tổn thương tủy cổ đều có đủ chức năng tay để sử dụng thiết bị thông thường.

6.1. Vì sao xe đạp lực kế giúp kiểm soát bài tập?

Một ưu điểm là khả năng điều chỉnh tải cơ học.

Người thực hành có thể theo dõi công suất, thời gian và các chỉ số khác tùy thiết bị.

Nhờ đó, mức tập có thể được ghi nhận khách quan và điều chỉnh dần.

Tuy nhiên, công suất giống nhau không có nghĩa mức gắng sức sinh lý giống nhau giữa các người bệnh.

6.2. Cần lưu ý gì ở người có cơ lực C5 hạn chế?

Người có tổn thương C5 có thể khó duy trì động tác quay tay liên tục.

Khả năng cầm nắm cũng có thể bị ảnh hưởng.

Vì vậy, cần đánh giá dụng cụ hỗ trợ, tư thế và khả năng sử dụng thiết bị.

Ngoài ra, cần tránh tạo quá tải lên vai do những nhóm cơ còn bảo tồn phải hoạt động liên tục.

Lưu ý: Xe đạp lực kế tay là một phương tiện có thể sử dụng trong phục hồi tổn thương tủy sống. Thông tin được xác minh từ tóm tắt Tawashy chưa đủ để khẳng định chính xác cấu hình thiết bị của ca bệnh.

7. Theo dõi cường độ tập aerobic ở người tổn thương tủy cổ như thế nào?

Kê đơn aerobic thường dựa trên tần suất, cường độ, thời gian và loại vận động.

Tuy nhiên, người tổn thương tủy cổ có những thay đổi sinh lý đặc thù.

Vì vậy, không nên áp dụng trực tiếp công thức nhịp tim tối đa của người khỏe mạnh cho mọi trường hợp.

7.1. Những thông số cần theo dõi

7.2. Vì sao nhịp tim có thể không phản ánh chính xác cường độ?

Sau tổn thương tủy cổ, đường điều khiển giao cảm đến tim có thể bị ảnh hưởng.

Do đó, nhịp tim có thể không tăng tương ứng với mức gắng sức.

Trong tình huống này, sử dụng một vùng nhịp tim mục tiêu cố định có thể không phù hợp.

Nhà vật lý trị liệu cần kết hợp nhiều chỉ số thay vì chỉ dựa vào nhịp tim.

7.3. Borg RPE có vai trò gì?

Borg RPE (Rating of Perceived Exertion) là thang đánh giá cảm nhận gắng sức.

Thang cho phép người bệnh mô tả mức khó khăn khi thực hiện hoạt động.

Bài tổng quan năm 2023 về kê đơn tập ở người tổn thương tủy sống đề xuất RPE là một công cụ thực tế để điều chỉnh cường độ.

Tuy nhiên, cảm nhận gắng sức cũng có giới hạn.

Ví dụ, mệt cơ tay có thể khiến người bệnh phải ngừng tập dù đáp ứng tim mạch còn thấp.

7.4. Phân biệt mệt cơ với mệt tim mạch

Mệt cơ tại chỗ xuất hiện khi những nhóm cơ đang hoạt động không thể duy trì yêu cầu vận động.

Trong khi đó, mệt tim mạch phản ánh những giới hạn liên quan đến khả năng cung cấp và sử dụng oxy.

Ở người liệt tứ chi, mệt cơ tay có thể xuất hiện sớm.

Vì vậy, việc kê đơn tập cần xem xét cả hai loại giới hạn.

Đây cũng là một trong những lý do chương trình của Tawashy chú trọng hạn chế mệt cơ.

8. Các hướng dẫn hiện nay khuyến nghị tập aerobic bao nhiêu phút?

Sau nghiên cứu năm 2010, bằng chứng về tập luyện ở người tổn thương tủy sống đã phát triển đáng kể.

Năm 2018, một nhóm chuyên gia quốc tế công bố hướng dẫn tập luyện dựa trên bằng chứng.

Hướng dẫn phân biệt mục tiêu cải thiện thể lực và mục tiêu sức khỏe tim mạch – chuyển hóa.

8.1. Mục tiêu cải thiện sức bền tim mạch và sức mạnh

Đối với người trưởng thành tổn thương tủy sống, hướng dẫn khuyến nghị:

Đây là khuyến nghị mạnh dành cho mục tiêu cải thiện thể lực.

Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng phát triển hướng dẫn đến từ người tổn thương tủy sống mạn tính.

Do đó, không nên áp dụng ngay các mức này cho người mới chấn thương, chưa ổn định huyết động.

8.2. Mục tiêu cải thiện sức khỏe tim mạch – chuyển hóa

Đối với mục tiêu tim mạch – chuyển hóa, hướng dẫn đề xuất:

Đây là khuyến nghị có điều kiện.

Các mức này không phải phác đồ dành riêng cho người bị tổn thương hoàn toàn C5 trong giai đoạn nội trú sớm.

9. Bằng chứng mới củng cố điều gì từ báo cáo năm 2010?

9.1. Tổng quan hệ thống về hiệu quả tập luyện

Một tổng quan hệ thống năm 2017 đã phân tích 211 nghiên cứu về tập luyện ở người tổn thương tủy sống.

Trong đó, 22 nghiên cứu liên quan đến giai đoạn cấp và 189 nghiên cứu liên quan đến giai đoạn mạn.

Kết quả cho thấy tập luyện có thể cải thiện nhiều chỉ số thể lực ở người tổn thương mạn tính.

Tuy nhiên, độ chắc chắn của bằng chứng ở giai đoạn cấp còn rất thấp.

Điều này phù hợp với giới hạn của báo cáo Tawashy năm 2010.

Nghiên cứu một bệnh nhân có thể chứng minh tính khả thi trong một hoàn cảnh cụ thể. Tuy nhiên, cần thử nghiệm lớn hơn để xác định liều tập tối ưu ở giai đoạn phục hồi sớm.

9.2. Tổng quan năm 2023 về kê đơn tập cá thể hóa

Một tổng quan năm 2023 nhấn mạnh rằng công thức tập luyện của người khỏe mạnh không luôn phù hợp với người tổn thương tủy sống.

Nguyên nhân đến từ những thay đổi về thần kinh, tim mạch và khả năng huy động cơ.

Tác giả đề xuất lựa chọn hình thức vận động phù hợp, kết hợp theo dõi cảm nhận gắng sức.

Các phương pháp được thảo luận gồm xe đạp tay, hệ thống đạp tay – chân kết hợp và thiết bị tập thích nghi.

9.3. Khuyến nghị chuyên gia ACSM

Tuyên bố đồng thuận chuyên gia của American College of Sports Medicine cũng đề cập những điều chỉnh cần thiết khi kê đơn vận động cho người khuyết tật.

Đối với tổn thương tủy sống, tài liệu tiếp tục nhắc đến các mục tiêu aerobic và sức mạnh theo hướng dẫn chuyên biệt.

Tuy nhiên, cần cá thể hóa chương trình theo giới hạn chức năng và tình trạng sức khỏe.

10. Ứng dụng vào phục hồi chức năng sau tổn thương tủy cổ

Báo cáo Tawashy có giá trị vì mô tả tập aerobic trong một giai đoạn thường có nhiều giới hạn y khoa.

Tuy nhiên, việc ứng dụng cần dựa trên đánh giá cá thể và bằng chứng cập nhật.

10.1. Đánh giá trước buổi tập

Bác sĩ phục hồi chức năng cần xác định mức tổn thương, tình trạng tim mạch và những yếu tố hạn chế tập luyện.

Đặc biệt, cần đánh giá hạ huyết áp tư thế và những vấn đề thần kinh tự chủ.

Nhà vật lý trị liệu có thể đánh giá cơ lực chi trên, khả năng ngồi và mức độ hỗ trợ cần thiết.

Ngoài ra, cần xem xét đau vai, chức năng hô hấp và khả năng thực hiện động tác.

10.2. Lựa chọn phương tiện tập phù hợp

Tùy khả năng còn bảo tồn, chương trình có thể xem xét những phương pháp sau:

Đây là những lựa chọn tham khảo từ thực hành và tài liệu bổ sung.

Không nên xem tất cả các phương tiện này đều đã được thử nghiệm trong ca bệnh Tawashy.

10.3. Điều chỉnh mức tập như thế nào?

Có thể dựa trên nguyên lý tăng dần yêu cầu vận động khi người bệnh dung nạp tốt.

Tuy nhiên, mức tăng cần cân nhắc đồng thời thời gian, cường độ và phản ứng sau tập.

Đặc biệt, người có huyết áp không ổn định cần theo dõi sát.

Không nên cố tăng tải chỉ để đạt một công suất hoặc vùng nhịp tim cố định.

10.4. Khi nào cần dừng hoặc điều chỉnh bài tập?

Những dấu hiệu cảnh báo gồm chóng mặt, gần ngất, khó thở bất thường và đau ngực.

Ngoài ra, cần chú ý đau đầu đột ngột hoặc tăng huyết áp bất thường ở người có nguy cơ rối loạn phản xạ tự chủ.

Người bệnh cũng có thể xuất hiện mệt cơ quá mức hoặc đau vai tăng.

Khi có những biểu hiện này, cần ngừng tập và đánh giá nguyên nhân.

Những triệu chứng nghiêm trọng đòi hỏi xử trí y khoa ngay.

11. Vì sao cần theo dõi cả kết quả tim mạch và chức năng?

Một chương trình aerobic có thể cải thiện VO₂peak nhưng chưa chắc làm tăng ngay mức độc lập.

Ngược lại, người bệnh có thể thực hiện hoạt động hiệu quả hơn nhờ cải thiện kỹ năng và dụng cụ hỗ trợ.

Vì vậy, cần phân biệt các nhóm kết cục.

Việc sử dụng cùng một bộ chỉ số theo thời gian giúp nhận biết tiến triển.

Tuy nhiên, cần chọn công cụ phù hợp với khả năng thực hiện của người bệnh.

12. Những hạn chế của nghiên cứu Tawashy năm 2010

12.1. Chỉ có một bệnh nhân

Đây là hạn chế lớn nhất.

Kết quả có thể chịu ảnh hưởng từ đặc điểm cá nhân của bệnh nhân.

Vì vậy, không thể suy rộng mức tăng VO₂peak 20% cho tất cả người tổn thương C5.

12.2. Không có nhóm đối chứng

Nghiên cứu không có nhóm bệnh nhân tương tự nhưng không tập aerobic để so sánh.

Do đó, không thể tách biệt hoàn toàn hiệu quả tập luyện khỏi quá trình hồi phục tự nhiên.

Ngoài ra, các hoạt động phục hồi khác cũng có thể góp phần cải thiện chức năng.

12.3. Thời gian theo dõi ngắn

Chương trình kéo dài hai tháng.

Kết quả phản ánh sự thay đổi trong thời gian phục hồi nội trú.

Nghiên cứu chưa chứng minh mức cải thiện được duy trì sau nhiều năm.

12.4. Bệnh nhân có nhiều biến chứng đi kèm

Trong quá trình phục hồi, bệnh nhân gặp hạ huyết áp tư thế và nhiễm trùng đường tiết niệu.

Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến khả năng tham gia tập luyện.

Vì vậy, việc điều chỉnh chương trình theo tình trạng hằng ngày là rất quan trọng.

12.5. Chưa xác minh đầy đủ thông số của toàn văn

Tóm tắt không cung cấp mọi thông số về thiết bị, tải và thời lượng từng buổi.

Vì vậy, bài viết không tái tạo một phác đồ chi tiết khi chưa có đủ nguồn.

Đây là giới hạn của tài liệu hiện có, không phải bằng chứng cho thấy những thông số đó không được tác giả báo cáo.

13. Câu hỏi thường gặp về tập aerobic sau tổn thương tủy cổ

13.1. Người bị liệt tứ chi có thể tập aerobic không?

Có thể, tùy chức năng vận động còn bảo tồn và sự ổn định y khoa. Báo cáo Tawashy ghi nhận một người tổn thương hoàn toàn C5 vẫn cải thiện khả năng aerobic.

13.2. Tập aerobic có giúp phục hồi khả năng đi lại không?

Không thể khẳng định từ nghiên cứu này. Báo cáo đánh giá chủ yếu sức bền và khả năng dung nạp vận động, không chứng minh phục hồi đi lại.

13.3. VO₂peak tăng 20% có nghĩa tim khỏe hơn 20% không?

Không. VO₂peak là chỉ số khả năng tiêu thụ oxy khi gắng sức. Mức tăng 20% không tương đương mức tăng 20% của mọi chức năng tim mạch.

13.4. Người tổn thương C5 nên sử dụng xe đạp lực kế tay không?

Có thể được cân nhắc nếu chức năng chi trên phù hợp. Tuy nhiên, cần đánh giá khả năng vận động, cầm nắm, kiểm soát tư thế và nguy cơ mệt cơ.

13.5. Có nên dùng nhịp tim để xác định cường độ tập không?

Nhịp tim vẫn có thể được theo dõi, nhưng không nên là chỉ số duy nhất. Người tổn thương tủy cổ có thể có đáp ứng nhịp tim bất thường do rối loạn thần kinh tự chủ.

13.6. Người mới tổn thương tủy sống nên tập aerobic bao nhiêu phút?

Không có một mức thời gian phù hợp cho mọi bệnh nhân giai đoạn sớm. Các hướng dẫn dành cho người trưởng thành SCI có mức mục tiêu cụ thể, nhưng cần cá thể hóa trong phục hồi nội trú.

14. Kết luận: Tập aerobic không nên bị bỏ qua trong phục hồi tổn thương tủy cổ

Tập aerobic sau tổn thương tủy cổ có thể góp phần cải thiện sức bền tim mạch và khả năng dung nạp vận động.

Báo cáo Tawashy và cộng sự năm 2010 mô tả một nam bệnh nhân 22 tuổi bị tổn thương hoàn toàn C5.

Sau 18 buổi tập trong hai tháng, VO₂peak tăng 20%. Đồng thời, bệnh nhân cải thiện khả năng dung nạp thời gian tập, cường độ vận động và tư thế thẳng đứng.

Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ gồm một trường hợp. Vì vậy, không thể khẳng định mức cải thiện tương tự ở mọi người bệnh.

Các bằng chứng mới tiếp tục hỗ trợ vai trò của hoạt động thể chất trong chăm sóc tổn thương tủy sống.

Trong thực hành, cần chú trọng tình trạng tim mạch, đáp ứng thần kinh tự chủ và khả năng vận động còn lại.

Thông điệp quan trọng: Liệt tứ chi không đồng nghĩa không thể cải thiện sức bền tim mạch. Tuy nhiên, chương trình aerobic cần được cá thể hóa, theo dõi an toàn và điều chỉnh theo khả năng dung nạp.

15. Tài liệu tham khảo

1. Tawashy AE, Eng JJ, Krassioukov AV, Miller WC, Sproule S. Aerobic Exercise During Early Rehabilitation for Cervical Spinal Cord Injury. Physical Therapy. 2010;90(3):427–437. DOI: 10.2522/ptj.20090023.

Mr Physio

0937782677