DÂY CHẰNG TRỤ – THÁP: VÌ SAO RÁCH DỌC CÓ THỂ BỊ BỎ SÓT TRÊN MRI 3 TESLA?
Dây chằng trụ – tháp (ulnotriquetral ligament – UTL) là một thành phần của hệ thống dây chằng trụ – cổ tay. Cấu trúc này nối hệ thống mô liên kết phía đầu dưới xương trụ với xương tháp. Đồng thời, dây chằng có liên hệ chặt chẽ với phức hợp sụn sợi tam giác (TFCC).
Dây chằng trụ – tháp góp phần duy trì sự ổn định của vùng cổ tay phía trụ. Tuy nhiên, tổn thương dây chằng có thể gây đau kéo dài ngay cả khi khớp không biểu hiện mất vững rõ ràng.
Một nghiên cứu năm 2013 ghi nhận MRI 3 Tesla chỉ có độ nhạy 30–58% trong phát hiện rách dọc dây chằng trụ – tháp. Điều này cho thấy MRI âm tính không loại trừ hoàn toàn tổn thương.
Đặc biệt, nghiên cứu năm 2019 trên 96 người bệnh cho thấy phẫu thuật sửa chữa rách dọc có thể cải thiện đáng kể đau và chức năng cổ tay. Tuy nhiên, đây là bằng chứng quan sát, chưa chứng minh phẫu thuật vượt trội hơn điều trị bảo tồn ở mọi trường hợp.
Vậy dây chằng trụ – tháp nằm ở đâu? Tổn thương có khác rách TFCC hoặc dây chằng nguyệt – tháp không? Và phục hồi chức năng cần chú ý những gì?
1. Dây chằng trụ – tháp (ulnotriquetral ligament) là gì?
Dây chằng trụ – tháp là một dây chằng ngoại lai của cổ tay (extrinsic wrist ligament).
Tên tiếng Anh là ulnotriquetral ligament, thường viết tắt UTL hoặc UT ligament. Danh pháp Latin là ligamentum ulnotriquetrum.
Dây chằng nằm tại vùng trụ – cổ tay, gần mỏm trâm trụ và xương tháp.
Đây là một thành phần của phức hợp dây chằng trụ – cổ tay (ulnocarpal ligamentous complex – UCLC).
Trong mô tả truyền thống, UCLC gồm ba thành phần chính: dây chằng trụ – nguyệt, trụ – tháp và trụ – cả.
Các bó này có thể hòa vào nhau nên không phải lúc nào cũng phân biệt được bằng mắt thường.
1.1. Xương tháp nằm ở đâu trong cổ tay?
Xương tháp (triquetrum) là một trong tám xương cổ tay.
Nó nằm ở hàng gần, về phía ngón út.
Xương tháp tiếp khớp với xương nguyệt và xương móc. Ở mặt gan tay, xương này còn liên quan đến xương đậu.
Đặc biệt, xương tháp nằm gần TFCC và các cấu trúc phía trụ cổ tay.
Vì vậy, tổn thương vùng này có thể liên quan đến nhiều dây chằng khác nhau.
1.2. Vì sao dây chằng trụ – tháp được xếp vào nhóm dây chằng ngoại lai?
Dây chằng ngoại lai kết nối xương cẳng tay hoặc hệ thống bao khớp liên quan với các xương cổ tay.
Trong khi đó, dây chằng nội tại nối trực tiếp các xương cổ tay với nhau.
UTL có liên kết gần với hệ thống TFCC và dây chằng quay – trụ gan tay.
Do đó, cấu trúc được xếp vào nhóm dây chằng ngoại lai.
Đây là đặc điểm giúp phân biệt UTL với dây chằng nguyệt – tháp.
2. Giải phẫu dây chằng trụ – tháp: Nguyên ủy và điểm bám tận
Dây chằng trụ – tháp không đơn giản là một dải nối trực tiếp xương trụ với xương tháp.
Nhiều nghiên cứu giải phẫu cho thấy phần lớn sợi UTL liên tục với các dây chằng của TFCC.
2.1. Nguyên ủy của dây chằng trụ – tháp
Nghiên cứu mô học của Nakamura và cộng sự năm 2001 ghi nhận UTL không xuất phát trực tiếp từ xương trụ như một bó riêng biệt.
Thay vào đó, cấu trúc liên tục với phần gan tay của TFCC.
Nghiên cứu Moritomo năm 2013 mô tả cụ thể hơn.
Phần lớn UTL xuất phát từ dây chằng quay – trụ gan tay (palmar radioulnar ligament).
Một số sợi có thể xuất phát từ mặt trước – quay của mỏm trâm trụ.
Điều này tạo nên một hệ thống liên kết nhiều lớp giữa xương trụ, TFCC và xương tháp. [2, 3]
2.2. Điểm bám tận của dây chằng trụ – tháp
Dây chằng UTL đi về phía xương tháp.
Các bó sợi chủ yếu bám vào vùng gần và mặt trụ của xương tháp.
Cấu trúc có thể hòa vào hệ thống bao khớp phía gan tay.
Đặc biệt, UTL nằm gần dây chằng trụ – nguyệt và dây chằng trụ – cả.
Do đó, các điểm bám có thể khó phân biệt trong một số mẫu giải phẫu.
2.3. Dây chằng trụ – tháp gan tay và mu tay có khác nhau không?
Có sự khác biệt.
Tài liệu giải phẫu và hình ảnh học gần đây mô tả cả thành phần trụ – tháp gan tay và trụ – tháp mu tay.
Dây chằng trụ – tháp gan tay (palmar ulnotriquetral ligament) liên quan trực tiếp đến hệ thống TFCC phía gan tay.
Trong khi đó, dây chằng trụ – tháp mu tay (dorsal ulnotriquetral ligament) nằm ở phía sau cổ tay.
Thành phần mu tay có thể đi từ vùng mỏm trâm trụ đến mặt mu của xương tháp.
Tuy nhiên, danh pháp và ranh giới của thành phần này chưa hoàn toàn thống nhất giữa các tài liệu.
2.4. Bảng giải phẫu dây chằng trụ – tháp
| Đặc điểm | Mô tả |
|---|---|
| Tên tiếng Anh | Ulnotriquetral ligament |
| Viết tắt | UTL |
| Danh pháp Latin | Ligamentum ulnotriquetrum |
| Vị trí | Phía trụ cổ tay |
| Phân loại | Dây chằng ngoại lai |
| Nhóm dây chằng | Phức hợp dây chằng trụ – cổ tay |
| Nguyên ủy gần chủ yếu | Liên tục với dây chằng quay – trụ gan tay |
| Sợi bổ sung | Có thể liên quan nền hoặc mặt trước mỏm trâm trụ |
| Điểm bám xa | Vùng gần và mặt trụ xương tháp |
| Thành phần được mô tả | Gan tay và mu tay |
| Chức năng | Hỗ trợ ổn định vùng trụ – cổ tay |
Các đặc điểm được tổng hợp từ Nakamura (2001), Moritomo (2013) và Bouredoucen (2026). [2–4]
3. Dây chằng trụ – tháp có thuộc phức hợp TFCC không?
Có.
UTL được xem là một thành phần của hệ thống dây chằng ngoại vi thuộc TFCC.
Tuy nhiên, cần phân biệt vai trò của từng cấu trúc trong phức hợp này.
3.1. Phức hợp sụn sợi tam giác TFCC là gì?
TFCC là viết tắt của triangular fibrocartilage complex.
Đây là một hệ thống sụn sợi và dây chằng nằm ở phía trụ cổ tay.
TFCC góp phần ổn định khớp quay – trụ dưới (distal radioulnar joint – DRUJ).
Đồng thời, phức hợp hỗ trợ truyền lực và kiểm soát vận động vùng trụ – cổ tay.
3.2. Các thành phần chính của TFCC
| Thành phần | Tên tiếng Anh | Vai trò |
|---|---|---|
| Đĩa sụn tam giác | Triangular fibrocartilage disc | Truyền và phân bố lực |
| Dây chằng quay – trụ gan tay | Palmar radioulnar ligament | Ổn định DRUJ |
| Dây chằng quay – trụ mu tay | Dorsal radioulnar ligament | Ổn định DRUJ khi xoay |
| Dây chằng trụ – tháp | Ulnotriquetral ligament | Hỗ trợ ổn định trụ – cổ tay |
| Dây chằng trụ – nguyệt | Ulnolunate ligament | Hỗ trợ ổn định trụ – cổ tay |
| Cấu trúc tương tự sụn chêm | Meniscus homologue | Thành phần mô mềm ngoại vi |
| Bao gân cơ duỗi cổ tay trụ | ECU tendon subsheath | Hỗ trợ ổn định gân và hệ thống ngoại vi |
Một số tài liệu còn đưa dây chằng trụ – cả vào hệ thống dây chằng trụ – cổ tay.
Tuy nhiên, ranh giới giải phẫu của TFCC có thể được mô tả khác nhau.
3.3. Quan điểm mới về TFCC năm 2026
Bouredoucen công bố tổng quan giải phẫu và MRI trên Skeletal Radiology năm 2026.
Tài liệu mô tả TFCC như hệ thống ba thành phần liên kết.
Thứ nhất là đĩa sụn trung tâm.
Thứ hai là hệ thống dây chằng quay – trụ dưới, giữ vai trò ổn định chính.
Thứ ba là hệ thống bao khớp và dây chằng ngoại vi liên tục.
UTL thuộc nhóm ngoại vi này.
Đặc biệt, tổng quan nhấn mạnh nhiều biến thể bình thường có thể bị nhầm với tổn thương MRI. [4]
4. Dây chằng trụ – tháp khác gì dây chằng trụ – nguyệt và trụ – cả?
Ba dây chằng này thuộc cùng hệ thống trụ – cổ tay gan tay.
Tuy nhiên, chúng có điểm bám xa khác nhau.
4.1. Dây chằng trụ – tháp (UTL)
UTL chủ yếu đi đến xương tháp.
Cấu trúc có liên tục với dây chằng quay – trụ gan tay.
Đặc biệt, UTL là vị trí có thể xuất hiện rách dọc gây đau cổ tay phía trụ.
4.2. Dây chằng trụ – nguyệt (ulnolunate ligament)
Dây chằng trụ – nguyệt đi đến mặt gan tay xương nguyệt.
Cấu trúc này cũng liên tục với hệ thống TFCC.
Tuy nhiên, điểm bám xa không nằm trên xương tháp.
4.3. Dây chằng trụ – cả (ulnocapitate ligament)
Dây chằng trụ – cả kéo dài về phía xương cả.
Trong một số mô tả, đây là bó nông hơn các dây chằng trụ – nguyệt và trụ – tháp.
Các sợi có liên hệ với vùng hõm trụ và hệ thống bao khớp gan tay.
4.4. So sánh ba dây chằng trụ – cổ tay
| Đặc điểm | Trụ – tháp | Trụ – nguyệt | Trụ – cả |
|---|---|---|---|
| Tên viết tắt | UTL | ULL | UCL |
| Điểm bám xa | Xương tháp | Xương nguyệt | Xương cả |
| Vị trí | Trụ – cổ tay | Trụ – cổ tay | Trụ – cổ tay |
| Liên quan TFCC | Có | Có | Có liên hệ trong hệ thống trụ – cổ tay |
| Liên tục với dây chằng quay – trụ gan tay | Chủ yếu có | Có | Có các liên kết vùng gần |
| Đặc điểm đáng chú ý | Có thể rách dọc | Có thể gây đau cổ tay phía trụ | Bó tương đối nông |
Đặc biệt, các bó này không phải lúc nào cũng phân biệt rõ bằng phẫu tích.
Vì vậy, cần kết hợp vị trí bám và hướng sợi khi đọc hình ảnh.
5. Dây chằng trụ – tháp có giống dây chằng nguyệt – tháp không?
Không.
Đây là hai dây chằng khác nhau, dù đều liên quan đến xương tháp.
5.1. Dây chằng nguyệt – tháp là gì?
Dây chằng nguyệt – tháp (lunotriquetral ligament – LTL) nối trực tiếp xương nguyệt với xương tháp.
Đây là dây chằng nội tại của cổ tay.
Cấu trúc này giúp giữ tương quan giữa hai xương thuộc hàng gần.
Khi bị tổn thương, khớp nguyệt – tháp có thể mất vững.
5.2. Dây chằng trụ – tháp khác gì dây chằng nguyệt – tháp?
| Đặc điểm | Dây chằng trụ – tháp | Dây chằng nguyệt – tháp |
|---|---|---|
| Tên tiếng Anh | Ulnotriquetral ligament | Lunotriquetral ligament |
| Loại dây chằng | Ngoại lai | Nội tại |
| Liên kết chính | Hệ thống TFCC đến xương tháp | Xương nguyệt đến xương tháp |
| Vai trò | Hỗ trợ ổn định trụ – cổ tay | Ổn định khớp nguyệt – tháp |
| Tổn thương đặc trưng | Rách dọc, bong bám, rách ngoại vi | Rách nội tại và mất vững nguyệt – tháp |
| Liên quan mất vững DRUJ | Phụ thuộc tổn thương phối hợp | Không phải cơ chế trực tiếp điển hình |
5.3. Vì sao cần phân biệt hai dây chằng khi đọc MRI?
Hai cấu trúc nằm gần nhau.
Ngoài ra, cả hai có thể liên quan đến đau cổ tay phía trụ.
Tuy nhiên, vị trí rách và cơ chế mất vững khác nhau.
Đặc biệt, rách LTL có thể gây mất vững giữa xương nguyệt và xương tháp.
Trong khi đó, rách dọc UTL đơn độc thường biểu hiện chủ yếu bằng đau.
Vì vậy, không nên sử dụng thuật ngữ UTL và LTL thay thế cho nhau.
6. Chức năng dây chằng trụ – tháp trong cơ sinh học cổ tay
6.1. Dây chằng trụ – tháp giúp ổn định cổ tay như thế nào?
UTL góp phần liên kết xương tháp với hệ thống dây chằng phía trụ.
Nhờ đó, cấu trúc tham gia kiểm soát chuyển động tương đối của các xương cổ tay.
Đặc biệt, UTL hoạt động cùng dây chằng trụ – nguyệt và hệ thống TFCC.
Tuy nhiên, nó không phải cấu trúc duy nhất giữ vững cổ tay.
6.2. Vai trò của UTL khi sấp và ngửa cẳng tay
Sấp – ngửa cẳng tay là chuyển động quan trọng của khớp quay – trụ dưới.
Các dây chằng quay – trụ gan tay và mu tay góp phần kiểm soát chuyển động này.
UTL có liên tục với dây chằng quay – trụ gan tay.
Vì vậy, cấu trúc cũng chịu ảnh hưởng cơ học trong vận động xoay cẳng tay.
Một số nghiên cứu cho thấy các dây chằng trụ – cổ tay có xu hướng tăng căng ở những tư thế ngửa.
Tuy nhiên, mức đóng góp riêng của UTL chưa được lượng hóa đầy đủ ở người sống.
6.3. Rách dây chằng trụ – tháp có gây mất vững DRUJ không?
Điều này phụ thuộc loại tổn thương.
Đặc biệt, rách dọc UTL đơn độc thường không gây mất vững DRUJ rõ rệt.
Tay và cộng sự năm 2010 mô tả dạng tổn thương này chủ yếu gây đau.
Ngược lại, tổn thương bong bám TFCC tại hõm trụ có thể gây mất vững DRUJ.
Ngoài ra, tổn thương UTL phối hợp những cấu trúc khác có thể ảnh hưởng đến toàn bộ hệ thống ổn định.
Vì vậy, không thể dùng một nhận định chung cho mọi dạng rách UTL. [5]
6.4. Vì sao người bệnh có thể đau dù cổ tay vẫn vững?
Độ vững cơ học không phải yếu tố duy nhất quyết định triệu chứng.
Rách dây chằng có thể gây kích thích mô và phản ứng đau.
Ngoài ra, vận động cẳng tay hoặc chịu lực cầm nắm có thể làm tăng triệu chứng.
Đặc biệt, rách dọc UTL có thể gây đau kéo dài mà không có độ lỏng khớp rõ.
Do đó, khám không phát hiện mất vững không đồng nghĩa với việc loại trừ tổn thương.
7. Rách dọc dây chằng trụ – tháp (longitudinal split tear) là gì?
Đây là một dạng tổn thương đặc biệt của UTL.
Rách dọc xảy ra khi các sợi dây chằng tách theo chiều dài.
Khác với rách ngang hoặc bong bám hoàn toàn, hai phần dây chằng có thể vẫn giữ được liên kết cơ học nhất định.
7.1. Cơ chế rách dọc dây chằng trụ – tháp
Rách dọc có thể xuất hiện sau một sự kiện chấn thương.
Ví dụ là ngã chống bàn tay.
Một số tác giả cho rằng hướng sợi, các lỗ xuyên mạch máu và sự phân bố lực không đồng nhất có thể làm dây chằng dễ tách dọc.
Tuy nhiên, đây là giải thích cơ sinh học được đề xuất.
Chưa có bằng chứng xác nhận một cơ chế duy nhất gây mọi trường hợp rách dọc.
7.2. Vì sao rách dọc UTL có thể bị bỏ sót?
Một phần tính liên tục dây chằng có thể vẫn được bảo tồn.
Do đó, hình ảnh không nhất thiết xuất hiện một đường gián đoạn ngang rõ ràng.
Ngoài ra, UTL nhỏ và gần nhiều cấu trúc TFCC.
Vì vậy, đường rách có thể khó nhận diện trên MRI.
7.3. Rách dọc UTL có giống bong bám dây chằng không?
Không.
| Đặc điểm | Rách dọc UTL | Bong bám UTL |
|---|---|---|
| Hình thái | Tách dọc các bó sợi | Tách khỏi vùng bám |
| Liên tục cơ học | Có thể còn một phần | Có thể mất liên kết tại điểm bám |
| Triệu chứng | Đau phía trụ là biểu hiện nổi bật | Đau, có thể kèm mất vững |
| MRI | Có thể rất khó phát hiện | Có thể nhận diện tổn thương điểm bám |
| Điều trị | Tùy triệu chứng và mức độ tổn thương | Tùy vị trí và tổn thương phối hợp |
Đặc biệt, không nên đồng nhất rách dọc UTL với mọi tổn thương TFCC ngoại vi.
8. MRI dây chằng trụ – tháp: Vì sao nghiên cứu năm 2013 rất quan trọng?
Ringler và cộng sự công bố nghiên cứu năm 2013 trên The Journal of Hand Surgery.
Mục tiêu là xác định khả năng phát hiện rách dọc UTL bằng MRI.
8.1. Thiết kế nghiên cứu MRI dây chằng trụ – tháp
Nghiên cứu lựa chọn 60 người bệnh đã được nội soi cổ tay.
Trong đó, 40 người có rách dọc UTL được xác nhận.
Hai mươi người còn lại có UTL nguyên vẹn.
Tất cả đã được chụp MRI cổ tay 3 Tesla trước phẫu thuật.
Hai bác sĩ chẩn đoán hình ảnh cơ xương khớp đánh giá độc lập.
Đặc biệt, họ không biết kết quả nội soi.
8.2. Kết quả độ nhạy và độ đặc hiệu MRI 3 Tesla
| Chỉ số | Người đọc 1 | Người đọc 2 |
|---|---|---|
| Độ nhạy | 58% | 30% |
| Độ đặc hiệu | 60% | 60% |
Độ nhạy phản ánh khả năng phát hiện người thực sự có rách UTL.
Độ đặc hiệu phản ánh khả năng xác định người không có tổn thương.
Kết quả cho thấy MRI có độ nhạy thấp đến trung bình trong phát hiện rách dọc.
Ngoài ra, độ đặc hiệu 60% cho thấy vẫn có nguy cơ dương tính giả đáng kể.
Nghiên cứu không xác định được dấu hiệu MRI gián tiếp nào có khả năng phân biệt đáng tin cậy.
8.3. Có thể kết luận MRI 3 Tesla không có giá trị không?
Không.
Nghiên cứu cho thấy MRI không tương đối chính xác đối với một dạng rách dọc UTL cụ thể.
Tuy nhiên, MRI vẫn hữu ích trong đánh giá những tổn thương khác.
Ví dụ gồm TFCC, dây chằng nguyệt – tháp, xương cổ tay và gân quanh cổ tay.
Vì vậy, MRI có thể giúp loại trừ các nguyên nhân đau khác.
8.4. Giới hạn của nghiên cứu Ringler
Nghiên cứu chỉ gồm 60 người bệnh được lựa chọn từ nhóm đã trải qua nội soi cổ tay.
Ngoài ra, tỷ lệ người có rách và không rách được xác định theo thiết kế nghiên cứu.
Vì vậy, tỷ lệ này không phản ánh tỷ lệ bệnh trong dân số chung.
Đặc biệt, độ nhạy và độ đặc hiệu không được xem là các giá trị cố định cho mọi kỹ thuật MRI hiện đại.
Kết luận: MRI 3 Tesla âm tính không loại trừ được rách dọc UTL ở người có triệu chứng và nghi ngờ lâm sàng phù hợp. [6]
9. MRI dây chằng trụ – tháp: Những biến thể nào dễ bị nhầm với rách?
Tổng quan của Bouredoucen năm 2026 nhấn mạnh nhiều biến thể bình thường của TFCC.
Đặc biệt, UTL có thể tạo hình ảnh phức tạp.
9.1. Tín hiệu không đồng nhất của dây chằng trụ – tháp
Trên MRI, UTL có thể xuất hiện tín hiệu không đồng nhất.
Ngoài ra, độ dày dây chằng thay đổi giữa các cá thể.
Một số sợi phụ có thể tạo hình ảnh giống rách một phần.
Vì vậy, không nên kết luận tổn thương chỉ dựa vào tăng tín hiệu.
9.2. Túi thanh dịch nhỏ gần điểm bám UTL
Một túi thanh dịch nhỏ có thể nằm sâu tại vùng bám gan tay của UTL trên xương tháp.
Trên MRI, túi này có thể chứa dịch.
Hình ảnh dịch đôi khi giống một khe rách dây chằng.
Tuy nhiên, cấu trúc có bờ và vị trí giải phẫu đặc trưng.
Nhận diện đúng giúp tránh chẩn đoán dương tính giả.
9.3. Ngách hoạt dịch trước mỏm trâm trụ
Prestyloid recess là một ngách hoạt dịch bình thường gần mỏm trâm trụ.
Ngách có thể chứa dịch và tạo tín hiệu cao trên MRI.
Trong một số trường hợp, dịch lan gần UTL.
Nếu không xác định đúng vị trí, hình ảnh có thể bị nhầm với rách dây chằng.
9.4. Dây chằng trụ – tháp mu tay và viêm màng hoạt dịch
Tổn thương thành phần UTL mu tay cũng có thể gây đau cổ tay phía trụ.
Tuy nhiên, mô hoạt dịch sau chấn thương có thể nằm xen vào vùng dây chằng.
Điều này tạo hình ảnh giống rách đang hoạt động.
Đặc biệt, tổng quan năm 2026 mô tả trường hợp MRI gợi ý rách nhưng nội soi cho thấy dây chằng còn nguyên.
Vì vậy, cần phân biệt tổn thương thực sự với thay đổi sau chấn thương. [4]
9.5. Bảng phân biệt bất thường MRI vùng UTL
| Hình ảnh | Khả năng cần xem xét |
|---|---|
| Mất liên tục sợi rõ | Rách dây chằng |
| Đường tín hiệu cao dọc bó sợi | Có thể là rách dọc |
| Tăng tín hiệu lan tỏa | Có thể phù hoặc thay đổi mô |
| Dịch có bờ rõ gần điểm bám | Có thể là túi thanh dịch |
| Dịch ở vùng trước mỏm trâm trụ | Có thể là ngách hoạt dịch bình thường |
| Tín hiệu tăng kèm mô hoạt dịch | Có thể là viêm màng hoạt dịch |
| Bất thường TFCC hoặc LTL phối hợp | Cần đánh giá toàn bộ hệ thống |
Bảng này là định hướng diễn giải hình ảnh, không phải tiêu chuẩn chẩn đoán đã được kiểm định độc lập.
10. Rách dây chằng trụ – tháp có gây đau cổ tay phía trụ kéo dài không?
Có thể.
Đặc biệt, rách dọc UTL có thể gây đau kéo dài mà không có mất vững rõ.
10.1. Triệu chứng thường được mô tả
Người bệnh có thể đau ở vùng phía ngón út của cổ tay.
Đau có thể tăng khi cầm nắm hoặc xoay cẳng tay.
Một số người đau khi chống tay hoặc thực hiện hoạt động có kháng lực.
Tuy nhiên, những triệu chứng này không đặc hiệu cho UTL.
10.2. Vì sao đau cổ tay phía trụ khó chẩn đoán?
Khu vực phía trụ cổ tay chứa nhiều cấu trúc gần nhau.
Chúng gồm TFCC, dây chằng nguyệt – tháp và các gân.
Ngoài ra, khớp quay – trụ dưới và xương cổ tay cũng có thể gây đau.
Vì vậy, cần kết hợp vị trí đau, cơ chế chấn thương và khám lâm sàng.
10.3. Những bệnh lý cần phân biệt với rách UTL
| Bệnh lý | Đặc điểm cần đánh giá |
|---|---|
| Rách dọc dây chằng trụ – tháp | Đau kéo dài, có thể không mất vững |
| Rách TFCC tại hõm trụ | Có thể liên quan mất vững DRUJ |
| Rách dây chằng nguyệt – tháp | Có thể gây mất vững giữa xương nguyệt và xương tháp |
| Hội chứng chèn ép trụ – cổ tay | Đau khi chịu tải vùng trụ, có thể kèm thay đổi xương |
| Bệnh lý gân duỗi cổ tay trụ | Đau hoặc mất vững gân khi vận động |
| Gãy xương tháp | Đau xương khu trú sau chấn thương |
| Bệnh lý khớp quay – trụ dưới | Đau và hạn chế sấp – ngửa |
| Bệnh lý thần kinh trụ | Có thể gây tê, dị cảm hoặc yếu cơ bàn tay |
Không nên chẩn đoán rách UTL chỉ dựa vào vị trí đau.
11. Khám lâm sàng dây chằng trụ – tháp: Ulnar Fovea Sign có giá trị gì?
Ulnar fovea sign là một nghiệm pháp thường được sử dụng khi đánh giá đau cổ tay phía trụ.
Nghiệm pháp có liên quan đến hai nhóm tổn thương.
Đó là rách UTL và tổn thương điểm bám TFCC tại hõm trụ.
11.1. Cách thực hiện Ulnar Fovea Sign
Người khám ấn vào vùng mô mềm giữa mỏm trâm trụ và gân cơ gấp cổ tay trụ.
Vùng này nằm gần xương đậu và đầu dưới xương trụ.
Nghiệm pháp được xem là dương tính khi tái tạo rõ triệu chứng đau đặc trưng của người bệnh.
Tuy nhiên, cần so sánh với bên đối diện khi phù hợp.
11.2. Nghiên cứu Tay và cộng sự năm 2007
Nghiên cứu hồi cứu đánh giá 272 người bệnh đã trải qua nội soi cổ tay.
Trong đó, có 90 trường hợp tổn thương TFCC tại hõm trụ và 68 trường hợp tổn thương UTL.
Nhóm tác giả đánh giá khả năng của ulnar fovea sign trong nhận diện hai nhóm tổn thương này.
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Cỡ mẫu | 272 |
| Tổn thương TFCC tại hõm trụ | 90 |
| Tổn thương UTL | 68 |
| Độ nhạy | 95,2% |
| Độ đặc hiệu | 86,5% |
Kết quả cho thấy nghiệm pháp có giá trị trong quần thể nghiên cứu.
Tuy nhiên, đây là độ chính xác khi phát hiện gộp tổn thương UTL hoặc TFCC tại hõm trụ, không phải độ chính xác riêng cho rách UTL.
Ngoài ra, nghiên cứu thực hiện trên người bệnh đã được lựa chọn để nội soi.
Vì vậy, không nên áp dụng các tỷ lệ này nguyên vẹn cho mọi người đau cổ tay. [7]
11.3. Làm sao phân biệt rách UTL với tổn thương TFCC tại hõm trụ?
Một điểm quan trọng là độ vững của khớp quay – trụ dưới.
Rách dọc UTL đơn độc thường không gây mất vững DRUJ rõ.
Ngược lại, tổn thương điểm bám TFCC tại hõm trụ có thể gây mất vững DRUJ.
Vì vậy, cần kết hợp khám độ vững khớp quay – trụ dưới với những dấu hiệu khác.
Tuy nhiên, đây không phải quy luật tuyệt đối.
11.4. DRUJ Ballottement Test có vai trò gì?
Nghiệm pháp này đánh giá sự dịch chuyển tương đối giữa xương quay và xương trụ ở đầu dưới.
Người khám kiểm tra độ lỏng và điểm cuối vận động.
Kết quả nên được so sánh với bên đối diện.
Tuy nhiên, nghiệm pháp không xác nhận trực tiếp tổn thương UTL.
Đặc biệt, không nên gây lực mạnh khi chưa loại trừ gãy xương hoặc mất vững nghiêm trọng.
12. Phân loại tổn thương TFCC Palmer 1C có liên quan đến dây chằng trụ – tháp không?
Có.
Palmer 1C mô tả tổn thương bong bám xa của TFCC.
Những tổn thương này có thể ảnh hưởng đến hệ thống dây chằng trụ – cổ tay.
12.1. Phân loại Palmer đối với rách TFCC do chấn thương
| Phân loại | Đặc điểm |
|---|---|
| Palmer 1A | Rách hoặc thủng vùng trung tâm |
| Palmer 1B | Bong bám TFCC phía trụ |
| Palmer 1C | Bong bám xa của hệ thống dây chằng trụ – cổ tay |
| Palmer 1D | Bong bám phía quay |
12.2. Vì sao Palmer 1C liên quan đến UTL?
UTL và ULL là hai thành phần quan trọng của hệ thống dây chằng trụ – cổ tay.
Khi những bó này bong khỏi điểm bám xa, tổn thương có thể thuộc Palmer 1C.
Tuy nhiên, đây là nhóm tổn thương bong bám.
Rách dọc UTL không tự động được xem là Palmer 1C.
Cần đánh giá hình thái tổn thương thực tế.
12.3. Palmer 1C có gây mất vững DRUJ không?
Một số tổn thương Palmer 1C có thể ảnh hưởng đến độ vững trụ – cổ tay.
Tuy nhiên, DRUJ chủ yếu được ổn định bởi các dây chằng quay – trụ dưới.
Vì vậy, mất vững DRUJ phụ thuộc tình trạng các cấu trúc này và tổn thương phối hợp.
Đặc biệt, không nên đồng nhất rách UTL đơn độc với mất vững DRUJ.
13. Khi nào cần nội soi cổ tay để chẩn đoán tổn thương UTL?
Nội soi cổ tay có thể giúp quan sát trực tiếp dây chằng và TFCC.
Phương pháp này đặc biệt hữu ích khi nghi ngờ rách dọc khó phát hiện trên MRI.
13.1. Vì sao nội soi có vai trò quan trọng?
MRI cung cấp hình ảnh cấu trúc ở trạng thái tĩnh.
Trong khi đó, nội soi cho phép đánh giá trực tiếp vùng dây chằng.
Một số kỹ thuật nội soi còn có thể khảo sát sự di động bất thường của cấu trúc.
Vì vậy, nội soi có giá trị trong những trường hợp được lựa chọn.
13.2. Có cần nội soi khi MRI âm tính không?
Không phải tất cả người bệnh đều cần nội soi.
Quyết định phụ thuộc triệu chứng, thời gian đau và kết quả đánh giá lâm sàng.
Đặc biệt, người bệnh đau kéo dài dù đã điều trị phù hợp có thể cần được đánh giá chuyên khoa.
Tuy nhiên, nội soi là thủ thuật xâm lấn.
Vì vậy, không nên chỉ định chỉ vì một nghiệm pháp khám dương tính.
14. Phẫu thuật rách dọc dây chằng trụ – tháp có hiệu quả không?
Một số nghiên cứu ghi nhận cải thiện triệu chứng sau sửa chữa rách dọc UTL.
Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng có thiết kế hồi cứu.
14.1. Nghiên cứu Tang và cộng sự năm 2017
Tang và cộng sự thực hiện nghiên cứu hồi cứu trên 17 người bệnh với 18 cổ tay được phẫu thuật.
Tuổi trung bình là 25,0 ± 8,4 tuổi.
Thời gian theo dõi trung bình là 16,2 tháng.
Kết quả được ghi nhận:
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Số người bệnh | 17 |
| Số cổ tay phẫu thuật | 18 |
| Báo cáo cải thiện đau | 94% |
| Hết đau hoàn toàn | 63% |
| Sức mạnh cầm nắm trước mổ | 23,5 kg |
| Sức mạnh cầm nắm sau mổ | 27,1 kg |
Nghiên cứu ghi nhận sức mạnh cầm nắm tăng có ý nghĩa thống kê.
Tuy nhiên, tầm vận động cổ tay không thay đổi đáng kể.
Đặc biệt, nghiên cứu không có nhóm điều trị bảo tồn đối chứng. [8]
15. Nghiên cứu năm 2019 trên 96 người bệnh rách dây chằng trụ – tháp
Đây là một trong những nghiên cứu có cỡ mẫu lớn về sửa chữa rách dọc UTL.
Clark và cộng sự đánh giá 96 cổ tay của 96 người bệnh.
Các ca phẫu thuật được thực hiện từ năm 2007 đến 2016.
Tuổi trung bình người bệnh là 38 tuổi.
Thời gian theo dõi trung bình là 21 tháng.
15.1. Kết quả về đau và chức năng
| Chỉ số | Trước phẫu thuật | Sau phẫu thuật |
|---|---|---|
| Mayo Wrist Score trung bình | 57 | 81 |
| Điểm đau VAS trung bình | 5,8 | 1,2 |
| Sức mạnh cầm nắm trung bình | 25 kg | 29 kg |
Ngoài ra, 84% người bệnh đạt kết quả tốt hoặc rất tốt theo Mayo Wrist Score.
Đây là kết quả đáng chú ý trong nghiên cứu.
Tuy nhiên, không có nhóm điều trị bảo tồn để so sánh trực tiếp.
15.2. Biến chứng sau phẫu thuật
Nghiên cứu ghi nhận tám người bệnh có biến chứng.
| Biến chứng | Số người |
|---|---|
| Đau kéo dài | 3 |
| Dị cảm vùng nhánh cảm giác mu tay của thần kinh trụ | 4 |
| Nhiễm trùng nông | 1 |
| Tổng | 8 |
Như vậy, phẫu thuật có thể cải thiện triệu chứng ở nhiều trường hợp.
Tuy nhiên, kết quả không bảo đảm mọi người bệnh đều hết đau.
15.3. Ý nghĩa đối với phục hồi chức năng
Nghiên cứu cho thấy sức mạnh cầm nắm và chức năng có thể cải thiện sau sửa chữa.
Tuy nhiên, kết quả phản ánh toàn bộ quá trình điều trị.
Nó không tách riêng tác dụng của phẫu thuật với phục hồi chức năng.
Ngoài ra, nghiên cứu không cung cấp bằng chứng để xác lập một mức tải tập tối ưu sau mổ.
Vì vậy, chương trình phục hồi cần được cá thể hóa. [9]
16. Nghiên cứu dài hạn về phẫu thuật dây chằng trụ – cổ tay năm 2025–2026
Coughlan và cộng sự công bố trực tuyến nghiên cứu năm 2025, với số tạp chí in thuộc năm 2026.
Nghiên cứu hồi cứu đánh giá 113 người bệnh đã trải qua phẫu thuật dây chằng ngoại lai phía trụ cổ tay.
Đây là nhóm gồm UTL và ULL, không chỉ riêng rách UTL đơn độc.
16.1. Đặc điểm nghiên cứu
| Đặc điểm | Kết quả |
|---|---|
| Số người bệnh được phân tích | 113 |
| Rách dọc trong các phát hiện phẫu thuật | 75% |
| Bong bám dây chằng | 11% |
| Tổn thương TFCC phối hợp | 83% |
| Trở lại công việc hoàn toàn | 80% |
| Trở lại công việc hạn chế | 14% |
| Không trở lại công việc | 6% |
| Tỷ lệ biến chứng | 9% |
| Tỷ lệ phẫu thuật lại | 8,8% |
16.2. Kết quả về sức mạnh và QuickDASH
Nghiên cứu ghi nhận sức mạnh cầm nắm cải thiện.
Trong nhóm có số đo trước và sau điều trị, lực nắm tăng trung bình khoảng 14 pound.
Điểm QuickDASH giảm trung bình 30,3 điểm.
Ngoài ra, 83% người bệnh cho biết họ sẽ lựa chọn phẫu thuật tương tự nếu trở lại tình trạng trước điều trị.
16.3. Có thể xem nghiên cứu này là bằng chứng cho rách UTL đơn độc không?
Không.
Nghiên cứu gồm nhiều tổn thương dây chằng ngoại lai phía trụ.
Đặc biệt, 83% có bệnh lý TFCC phối hợp.
Ngoài ra, chỉ những người có đủ dữ liệu theo dõi mới được đưa vào phân tích cuối cùng.
Vì vậy, kết quả có nguy cơ sai lệch do lựa chọn người bệnh và thiếu dữ liệu.
Kết luận: Phẫu thuật có thể liên quan đến cải thiện chức năng ở nhóm được lựa chọn, nhưng chưa chứng minh ưu thế tuyệt đối so với điều trị bảo tồn. [10]
17. Phục hồi chức năng sau tổn thương dây chằng trụ – tháp
Phục hồi chức năng cần dựa trên dạng tổn thương cụ thể.
Một trường hợp rách dọc không mất vững khác với bong bám TFCC phối hợp.
Vì vậy, không nên áp dụng cùng một chương trình cho tất cả người bệnh.
17.1. Đánh giá trước khi tập vật lý trị liệu
Bác sĩ phục hồi chức năng cần xác định chẩn đoán.
Nhà vật lý trị liệu cần nắm rõ mức độ ổn định và phương pháp điều trị.
Đặc biệt, cần phân biệt rách UTL đơn độc với tổn thương TFCC tại hõm trụ.
Ngoài ra, cần xác định có tổn thương dây chằng nguyệt – tháp hoặc gân ECU hay không.
17.2. Kiểm soát đau cổ tay phía trụ
Đau có thể ảnh hưởng đến sinh hoạt và khả năng cầm nắm.
Trong giai đoạn đầu, cần điều chỉnh các hoạt động làm tăng triệu chứng.
Nẹp cổ tay có thể được sử dụng khi có chỉ định.
Tuy nhiên, thời gian bất động phụ thuộc loại tổn thương.
Không nên tự áp dụng thời gian bất động sau sửa TFCC tại hõm trụ cho rách dọc UTL không phẫu thuật.
17.3. Phục hồi tầm vận động cổ tay
Khi được phép vận động, chương trình có thể hướng đến khôi phục gập và duỗi cổ tay.
Ngoài ra, cần đánh giá nghiêng quay và nghiêng trụ.
Tuy nhiên, tăng biên độ phải phù hợp khả năng chịu tải.
Đặc biệt, không nên cố kéo giãn mạnh nếu có đau hoặc nghi mất vững.
17.4. Phục hồi sấp – ngửa cẳng tay
Sấp và ngửa là những chuyển động cần thiết trong sinh hoạt.
Ví dụ gồm xoay chìa khóa hoặc mở nắp chai.
Hệ thống TFCC và DRUJ tham gia kiểm soát các chuyển động này.
Vì vậy, phục hồi cần đánh giá cả tầm vận động và chất lượng chuyển động.
Tuy nhiên, sau sửa chữa TFCC, có thể cần giới hạn xoay cẳng tay trong giai đoạn bảo vệ.
17.5. Tập sức mạnh cầm nắm
Sức mạnh cầm nắm thường giảm ở người đau cổ tay.
Nguyên nhân có thể liên quan đến đau, bất động và giảm khả năng tạo lực.
Vì vậy, chương trình có thể tiến triển từ hoạt động nhẹ đến tăng kháng lực.
Tuy nhiên, cần tránh tăng tải quá nhanh khi mô chưa đủ điều kiện chịu lực.
Đặc biệt, sức mạnh cải thiện không tự chứng minh dây chằng đã lành hoàn toàn.
17.6. Tập kiểm soát thần kinh cơ
Kiểm soát thần kinh cơ giúp phối hợp hoạt động của các cơ quanh cổ tay.
Sau chấn thương, người bệnh có thể giảm khả năng kiểm soát cổ tay khi chịu lực.
Vì vậy, tập ổn định động có thể được cân nhắc trong chương trình.
Tuy nhiên, mức độ khó phải phù hợp với tình trạng ổn định.
17.7. Bảng đánh giá phục hồi chức năng cổ tay
| Nội dung | Mục tiêu |
|---|---|
| Đau NRS/VAS | Theo dõi triệu chứng |
| Tầm vận động cổ tay | Gập, duỗi, nghiêng quay và nghiêng trụ |
| Sấp – ngửa cẳng tay | Đánh giá vận động DRUJ |
| Sức mạnh cầm nắm | Theo dõi khả năng tạo lực |
| Sức mạnh kẹp ngón | Đánh giá chức năng bàn tay |
| PRWE | Đánh giá đau và chức năng cổ tay |
| QuickDASH | Đánh giá hạn chế chức năng chi trên |
| Cảm giác mất vững | Theo dõi triệu chứng cơ học |
| Khả năng chịu tải | Đánh giá tiến triển hoạt động |
| Khả năng trở lại công việc | Đánh giá mục tiêu chức năng |
Đây là bảng gợi ý đánh giá tổng quát.
Nó không phải bộ tiêu chuẩn được kiểm định riêng cho tổn thương UTL.
18. Phục hồi sau phẫu thuật TFCC: Bằng chứng năm 2025
Paraj và cộng sự thực hiện tổng quan phạm vi về phục hồi sau sửa chữa TFCC ngoại vi mạn tính.
Nghiên cứu tổng hợp 35 công trình được công bố từ năm 1996 đến 2024.
Các tác giả ghi nhận sự khác biệt đáng kể giữa các chương trình phục hồi.
18.1. Kết quả quan trọng
| Chỉ số | Kết quả |
|---|---|
| Số nghiên cứu | 35 |
| Thời gian bất động hoàn toàn thường gặp nhất | 6 tuần |
| Sức mạnh cầm nắm phục hồi trung bình | 85% bên đối diện |
| Tỷ lệ trở lại hoạt động trước chấn thương | 87% |
Đây là kết quả của nhiều kỹ thuật sửa chữa TFCC.
Không nên xem những số liệu này là phác đồ hoặc kết quả riêng cho phẫu thuật rách UTL.
18.2. Khi nào bắt đầu vận động sau phẫu thuật?
Thời điểm bắt đầu vận động khác nhau giữa các nghiên cứu.
Một số chương trình giới hạn vận động cổ tay hoặc cẳng tay trong nhiều tuần.
Trong khi đó, các kỹ thuật khác có thể cho phép vận động có bảo vệ sớm hơn.
Vì vậy, chưa có một thời điểm khởi động chung cho mọi phẫu thuật TFCC.
18.3. Khi nào bắt đầu tập mạnh cơ?
Việc tập mạnh cơ thường được tiến triển sau giai đoạn bảo vệ mô.
Tuy nhiên, thời điểm cụ thể phụ thuộc kỹ thuật sửa chữa.
Ngoài ra, cần đánh giá đau, tầm vận động và độ vững.
Không nên bắt đầu tập kháng lực chỉ dựa vào số tuần sau phẫu thuật. [11]
19. Bằng chứng năm 2026 về bất động và phục hồi sau sửa TFCC
Lee và cộng sự công bố tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2026.
Nghiên cứu tập trung vào bất động sau sửa chữa TFCC tại hõm trụ.
19.1. Phương pháp nghiên cứu
Các tác giả tổng hợp năm nghiên cứu so sánh.
Ba nghiên cứu được đưa vào phân tích gộp.
Mục tiêu là đánh giá những hình thức bất động và giới hạn vận động sau phẫu thuật.
19.2. Kết quả chính
Nghiên cứu không ghi nhận khác biệt rõ ràng về đau, DASH, lực nắm và tầm vận động cuối cùng giữa các hình thức bất động được so sánh.
Tuy nhiên, hạn chế sấp – ngửa trong khoảng 4–6 tuần có thể có lợi hơn việc xoay cẳng tay ngay sau phẫu thuật.
Trong khi đó, bất động khớp khuỷu kéo dài không cho thấy lợi ích nhất quán.
19.3. Có thể áp dụng trực tiếp cho phẫu thuật UTL không?
Không.
Nghiên cứu tập trung vào sửa chữa TFCC tại hõm trụ.
Đây là tổn thương khác với rách dọc UTL đơn độc.
Vì vậy, giới hạn vận động phải dựa trên cấu trúc thực tế được sửa chữa.
Đặc biệt, không nên xem thời gian 4–6 tuần là quy định chung cho mọi trường hợp rách UTL. [12]
20. Có nên điều trị bảo tồn rách dây chằng trụ – tháp không?
Điều trị bảo tồn có thể phù hợp với một số người bệnh.
Tuy nhiên, cần xác định tình trạng ổn định và loại trừ tổn thương cần can thiệp chuyên khoa.
20.1. Mục tiêu điều trị bảo tồn
Mục tiêu ban đầu là giảm đau và cải thiện chức năng.
Ngoài ra, cần điều chỉnh các hoạt động tạo tải lớn lên vùng trụ – cổ tay.
Nẹp hỗ trợ có thể được cân nhắc tùy trường hợp.
Tuy nhiên, không nên bất động kéo dài nếu không có chỉ định phù hợp.
20.2. Những hoạt động cần điều chỉnh
Một số người bệnh đau khi xoay cẳng tay có kháng lực.
Ngoài ra, chống tay chịu trọng lượng lớn có thể làm tăng triệu chứng.
Vì vậy, các hoạt động này có thể cần được điều chỉnh tạm thời.
Tuy nhiên, không có bằng chứng để cấm vĩnh viễn mọi hoạt động chịu lực cổ tay.
20.3. Khi nào cần đánh giá lại?
Cần đánh giá lại khi đau kéo dài dù đã điều trị phù hợp.
Ngoài ra, triệu chứng mất vững hoặc giảm chức năng đáng kể cũng cần được xem xét.
Đặc biệt, đau sau chấn thương kèm biến dạng, rối loạn cảm giác hoặc giảm tưới máu bàn tay cần được đánh giá khẩn cấp.
21. Những hạn chế của bằng chứng khoa học về dây chằng trụ – tháp
Thứ nhất, phần lớn nghiên cứu giải phẫu được thực hiện trên mẫu xác.
Thứ hai, nhiều nghiên cứu tổn thương UTL có thiết kế hồi cứu.
Thứ ba, nghiên cứu MRI năm 2013 chỉ tập trung vào rách dọc ở nhóm người đã được nội soi.
Thứ tư, các nghiên cứu phẫu thuật chưa có nhóm đối chứng ngẫu nhiên phù hợp.
Thứ năm, nhiều người bệnh có tổn thương TFCC phối hợp.
Do đó, khó xác định vai trò của UTL đơn độc đối với kết quả.
Cuối cùng, chưa có phác đồ phục hồi chức năng riêng cho rách UTL được xác lập bằng thử nghiệm chất lượng cao.
Vì vậy, không nên chuyển trực tiếp các khuyến nghị từ phẫu thuật TFCC tại hõm trụ sang mọi tổn thương UTL.
22. Câu hỏi thường gặp về dây chằng trụ – tháp (FAQ)
1. Dây chằng trụ – tháp là gì?
Dây chằng trụ – tháp là cấu trúc nối hệ thống dây chằng phía trụ cổ tay với xương tháp. Đây là thành phần của phức hợp dây chằng trụ – cổ tay và có liên quan đến TFCC.
2. Dây chằng trụ – tháp có giống dây chằng nguyệt – tháp không?
Không. UTL là dây chằng ngoại lai liên quan TFCC. Trong khi đó, dây chằng nguyệt – tháp là dây chằng nội tại nối trực tiếp xương nguyệt và xương tháp.
3. Rách dọc dây chằng trụ – tháp có gây mất vững cổ tay không?
Rách dọc UTL đơn độc thường gây đau mà không có mất vững DRUJ rõ. Tuy nhiên, tổn thương phối hợp có thể ảnh hưởng đến hệ thống ổn định.
4. MRI 3 Tesla có phát hiện được mọi rách UTL không?
Không. Nghiên cứu năm 2013 ghi nhận độ nhạy 30–58% trong phát hiện rách dọc UTL. Vì vậy, MRI âm tính không loại trừ hoàn toàn tổn thương.
5. Rách dây chằng trụ – tháp có cần phẫu thuật không?
Không phải trường hợp nào cũng cần phẫu thuật. Quyết định phụ thuộc triệu chứng, mức độ tổn thương, độ vững và đáp ứng điều trị.
6. Có bài tập phục hồi riêng cho dây chằng trụ – tháp không?
Chưa có phác đồ đặc hiệu được xác lập. Phục hồi chức năng cần dựa trên dạng tổn thương, phương pháp điều trị và khả năng chịu tải của cổ tay.
23. Kết luận: Vì sao dây chằng trụ – tháp quan trọng trong phục hồi chức năng?
Dây chằng trụ – tháp là một cấu trúc thuộc hệ thống dây chằng trụ – cổ tay.
Cấu trúc này có liên tục với TFCC và góp phần duy trì sự ổn định vùng cổ tay phía trụ.
Một dạng tổn thương quan trọng là rách dọc UTL.
Đặc biệt, rách dọc có thể gây đau kéo dài nhưng không nhất thiết làm DRUJ mất vững.
Nghiên cứu MRI năm 2013 cho thấy khả năng phát hiện rách dọc còn hạn chế.
Trong khi đó, các nghiên cứu phẫu thuật ghi nhận cải thiện đau và chức năng ở những người bệnh được lựa chọn.
Tuy nhiên, bằng chứng hiện có chưa xác lập phương pháp điều trị tối ưu cho mọi trường hợp.
Đối với phục hồi chức năng, cần đánh giá toàn bộ TFCC, DRUJ và các cấu trúc cổ tay phối hợp.
Thông điệp quan trọng: Rách dây chằng trụ – tháp có thể bị bỏ sót ngay cả trên MRI 3 Tesla. Vì vậy, chẩn đoán cần kết hợp bệnh sử, khám lâm sàng và đánh giá chuyên khoa khi cần thiết.
0937782677
24. Tài liệu tham khảo khoa học
- Radiopaedia. Ulnotriquetral ligament. Radiology Reference Article. Nguồn Radiopaedia.
- Moritomo H. Anatomy and Clinical Relevance of the Ulnocarpal Ligament. Journal of Wrist Surgery. 2013;2(2):186–189. DOI: 10.1055/s-0033-1345023.
- Nakamura T, Takayama S, Horiuchi Y, Yabe Y. Origins and insertions of the triangular fibrocartilage complex: a histological study. Journal of Hand Surgery British Volume. 2001;26(5):446–454. DOI: 10.1054/jhsb.2001.0562.
- Bouredoucen H. The triangular fibrocartilage complex (TFCC): updated anatomy, variants, and MRI diagnostic pitfalls. Skeletal Radiology. 2026;55:2175–2193. DOI: 10.1007/s00256-026-05219-x.
- Tay SC, Berger RA, Parker WL. Longitudinal split tears of the ulnotriquetral ligament. Hand Clinics. 2010;26(4):495–501. DOI: 10.1016/j.hcl.2010.07.004.
- Ringler MD, Howe BM, Amrami KK, Hagen CE, Berger RA. Utility of magnetic resonance imaging for detection of longitudinal split tear of the ulnotriquetral ligament. Journal of Hand Surgery American Volume. 2013;38(9):1723–1727. DOI: 10.1016/j.jhsa.2013.05.040.
- Tay SC, Tomita K, Berger RA. The “ulnar fovea sign” for defining ulnar wrist pain: an analysis of sensitivity and specificity. Journal of Hand Surgery American Volume. 2007;32(4):438–444. DOI: 10.1016/j.jhsa.2007.01.022.
- Tang CQY, Lai SWH, Leow G, Tay SC. Patient-Reported Outcome Following Ulnotriquetral Ligament Split Tear Repair. Journal of Hand Surgery Asian-Pacific Volume. 2017;22(4):445–451. DOI: 10.1142/S0218810417500484.
- Clark NJ, Munaretto N, Ivanov D, Berger RA, Kakar S. Outcomes of ulnotriquetral split tear repair: a report of 96 patients. Journal of Hand Surgery European Volume. 2019;44(10):1036–1040. DOI: 10.1177/1753193419876066.
- Coughlan MJ, Irwin TJ, Patel SJ, et al. Ulnar Extrinsic Ligament Tears: Clinical Presentation, Surgical Management, and Outcomes of Surgical Repair Extending Into Long-term Follow-up. HAND. Công bố trực tuyến 2025; số tạp chí 2026;21(5):730–736. DOI: 10.1177/15589447251329563.
- Paraj D, Acharya AM, Bhat AK. Clinical and functional outcomes of rehabilitation strategies following arthroscopic repair of chronic isolated peripheral TFCC tears: A scoping review. Journal of Orthopaedics. 2025;66:310–322. DOI: 10.1016/j.jor.2025.06.028.
- Postoperative Immobilization After Foveal Triangular Fibrocartilage Complex Repair: A Systematic Review and Meta-Analysis of Comparative Studies. DOI: 10.1016/j.jhsa.2026.01.029.
- Arthroscopic Repair of Combined Triangular Fibrocartilage Complex, Lunotriquetral Ligament, and Ulnocarpal Ligament Tears. Arthroscopy Techniques. 2024;13(7):102995. DOI: 10.1016/j.eats.2024.102995.
- Magnetic resonance imaging of the wrist and hand. Polish Journal of Radiology. 2020;85–e488. DOI: 10.5114/pjr.2020.99034.
- Ulnar-Sided Wrist Pain: Systematic Clinical Approach and Principles of Treatment. Orthopedic Research and Reviews. 2025;17:199–212. DOI: 10.2147/ORR.S506374.
