DÂY CHẰNG NGANG CỔ TỬ CUNG: VÌ SAO CẤU TRÚC NÂNG ĐỠ NÀY LIÊN QUAN ĐẾN SA TẠNG CHẬU?

Dây chằng ngang cổ tử cung (cardinal ligament) là một cấu trúc quan trọng trong hệ thống nâng đỡ tử cung và âm đạo. Dây chằng nối vùng cổ tử cung, âm đạo trên với thành bên chậu. Đồng thời, cấu trúc này có liên hệ chặt chẽ với dây chằng tử cung – cùng.

Điểm đặc biệt là dây chằng ngang cổ tử cung không giống dây chằng ở khớp gối hoặc cổ chân. Thay vào đó, đây là một vùng mô liên kết phức tạp, chứa mạch máu, thần kinh và mô mỡ.

Các nghiên cứu MRI cho thấy hình thái dây chằng ngang cổ tử cung có thể thay đổi ở phụ nữ sa tạng chậu. Đặc biệt, dây chằng có thể dài hơn, duỗi thẳng hơn hoặc có các thông số mô học và hình ảnh khác biệt.

Một nghiên cứu MRI ba chiều công bố năm 2026 tiếp tục ghi nhận mối liên quan giữa kích thước dây chằng và tình trạng sa tạng chậu.

Tuy nhiên, những phát hiện này không chứng minh dây chằng bị kéo dài là nguyên nhân duy nhất gây sa tử cung.

Vậy dây chằng ngang cổ tử cung có cấu tạo như thế nào? MRI đánh giá cấu trúc này ra sao? Và phục hồi chức năng sàn chậu có vai trò gì trong điều trị?

1. Dây chằng ngang cổ tử cung (cardinal ligament) là gì?

Dây chằng ngang cổ tử cung là một cấu trúc mô liên kết nằm ở hai bên cổ tử cung.

Tên tiếng Anh là cardinal ligament, viết tắt CL.

Cấu trúc còn được gọi là transverse cervical ligament hoặc Mackenrodt ligament.

Trong tiếng Việt, có thể gặp tên gọi dây chằng chính của tử cung.

Dây chằng nằm tại phần dưới của dây chằng rộng tử cung. Nó kéo dài từ vùng cổ tử cung và âm đạo trên đến thành bên chậu.

Đặc biệt, CL là một thành phần quan trọng của hệ thống nâng đỡ đỉnh âm đạo.

1.1. Vì sao dây chằng ngang cổ tử cung được gọi là dây chằng Mackenrodt?

Tên Mackenrodt xuất phát từ lịch sử mô tả giải phẫu hệ thống nâng đỡ tử cung.

Trong tài liệu truyền thống, Mackenrodt ligament thường được dùng như tên đồng nghĩa với dây chằng ngang cổ tử cung.

Tuy nhiên, các nghiên cứu giải phẫu hiện đại cho thấy ranh giới cấu trúc phức tạp hơn.

Đặc biệt, một số tác giả phân biệt cardinal ligament với những phần mô liên kết cạnh cổ tử cung.

Vì vậy, cần sử dụng danh pháp phù hợp với hệ thống giải phẫu của tài liệu.

1.2. Dây chằng ngang cổ tử cung có phải dây chằng thực sự không?

Đây là câu hỏi quan trọng.

Không giống dây chằng ở khớp, cardinal ligament không phải một bó collagen đặc có ranh giới rõ.

Các nghiên cứu mô học cho thấy nó chứa mô liên kết thưa, mạch máu, thần kinh và mô mỡ.

Đặc biệt, nhiều vùng có hình thái tương tự mạc treo bao quanh hệ thống mạch máu.

Vì vậy, CL được xem là cấu trúc nâng đỡ tạng chậu, thay vì dây chằng cơ xương thông thường.

Tổng quan Ramanah và cộng sự năm 2012 nhấn mạnh sự khác biệt này. [2]

2. Giải phẫu dây chằng ngang cổ tử cung: Nguyên ủy và điểm bám

Dây chằng ngang cổ tử cung nằm sâu trong khoang chậu.

Cấu trúc có hình dạng tương đối giống chiếc quạt và trải rộng về phía thành chậu.

2.1. Điểm bám phía trong của dây chằng Mackenrodt

Phía trong, dây chằng liên kết với mặt bên cổ tử cung.

Ngoài ra, một phần cấu trúc hòa vào mô liên kết quanh phần trên âm đạo.

Các sợi mô không có điểm bám rõ như dây chằng cơ xương.

Thay vào đó, chúng liên tục với lớp mô nâng đỡ tạng chậu.

2.2. Điểm bám phía ngoài của dây chằng ngang cổ tử cung

Phía ngoài, CL trải rộng về phía thành bên chậu.

Vùng liên kết có liên quan đến hệ thống mạch chậu trong.

Đặc biệt, phần gần thành chậu có nhiều mạch máu và thần kinh.

Do đó, cấu trúc có ý nghĩa đặc biệt trong phẫu thuật phụ khoa.

2.3. Dây chằng ngang cổ tử cung nằm ở đâu so với dây chằng rộng?

Dây chằng rộng tử cung (broad ligament) là một nếp phúc mạc.

Cấu trúc này kéo dài từ tử cung đến thành chậu.

Trong khi đó, cardinal ligament nằm tại phần nền của dây chằng rộng.

Đây là vùng mô liên kết sâu hơn, chứa các cấu trúc mạch máu và thần kinh.

Vì vậy, không nên xem dây chằng rộng và dây chằng ngang cổ tử cung là một cấu trúc duy nhất.

2.4. Bảng giải phẫu dây chằng ngang cổ tử cung

Đặc điểm	Mô tả
Tên tiếng Anh	Cardinal ligament
Viết tắt	CL
Tên đồng nghĩa thường gặp	Transverse cervical ligament, Mackenrodt ligament
Vị trí	Hai bên cổ tử cung và âm đạo trên
Nhóm cấu trúc	Hệ thống mô liên kết nâng đỡ tạng chậu
Liên kết phía trong	Cổ tử cung và thành âm đạo trên
Liên kết phía ngoài	Thành bên chậu, vùng mạch chậu trong
Hình thái	Mô liên kết dạng quạt, bao quanh mạch máu và thần kinh
Cấu trúc liên quan	Niệu quản, động mạch tử cung, đám rối thần kinh hạ vị dưới
Chức năng chính	Nâng đỡ tử cung và đỉnh âm đạo
Vai trò lâm sàng	Sa tạng chậu, phẫu thuật cắt tử cung và nâng đỡ đỉnh âm đạo

Các đặc điểm được đối chiếu từ tổng quan giải phẫu Ramanah (2012) và Eid (2018). [2, 3]

3. Cấu tạo mô học của dây chằng ngang cổ tử cung có gì đặc biệt?

3.1. Thành phần mô liên kết

CL chứa collagen, elastin và mô liên kết thưa.

Ngoài ra, cấu trúc có các tế bào cơ trơn và mô mỡ.

Tuy nhiên, tỷ lệ của từng thành phần có thể thay đổi theo vị trí.

Đặc biệt, CL không có hình thái đồng nhất trên toàn bộ chiều dài.

3.2. Thành phần mạch máu

Dây chằng chứa các nhánh mạch liên quan đến tử cung và âm đạo.

Trong đó, động mạch và tĩnh mạch tử cung là những cấu trúc quan trọng.

Các mạch chạy trong vùng mô liên kết cạnh cổ tử cung.

Do đó, CL được mô tả như một bao mô liên kết quanh hệ thống mạch.

3.3. Thành phần thần kinh

Phần sâu của CL có liên quan đến các nhánh của đám rối hạ vị dưới.

Đây là hệ thống thần kinh tự chủ tham gia điều hòa chức năng các tạng chậu.

Những chức năng liên quan gồm hoạt động bàng quang, trực tràng và cơ quan sinh dục.

Vì vậy, tổn thương thần kinh trong phẫu thuật vùng này có thể gây rối loạn chức năng.

3.4. Vì sao mô học CL khác dây chằng ở khớp?

Đặc điểm	Dây chằng ngang cổ tử cung	Dây chằng cơ xương thông thường
Hình thái	Mô liên kết dạng mạc, không đồng nhất	Bó sợi collagen tương đối rõ
Mạch máu	Có nhiều cấu trúc mạch lớn	Thường có các mạch nuôi nhỏ hơn
Thần kinh	Có thể chứa nhánh thần kinh tự chủ	Chủ yếu có thần kinh cảm giác và thụ thể cơ học
Mô mỡ	Có thể hiện diện đáng kể	Ít nổi bật trong phần dây chằng chính
Chức năng	Nâng đỡ tạng chậu, dẫn truyền các cấu trúc mạch – thần kinh	Nối và ổn định cấu trúc cơ xương

Đây là so sánh giải phẫu tổng quát.

Không phải kết quả của một thử nghiệm so sánh trực tiếp hai loại mô.

4. Nghiên cứu Samaan năm 2014: Dây chằng ngang cổ tử cung dài bao nhiêu?

Samaan và cộng sự nghiên cứu giải phẫu CL trên mẫu tử thi.

Mục tiêu là xác định các vùng giải phẫu và ý nghĩa trong phẫu thuật cắt tử cung.

4.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng 38 nửa khung chậu.

Trong đó, 28 mẫu được cố định bằng formalin và 10 mẫu không được ướp xác.

Các tác giả tiến hành phẫu tích để xác định cấu trúc.

4.2. Ba đoạn giải phẫu của dây chằng ngang cổ tử cung

Đoạn dây chằng	Chiều dài trung bình	Đặc điểm
Đoạn phía cổ tử cung	2,1 cm	Liên kết trực tiếp với cổ tử cung và âm đạo
Đoạn trung gian	3,4 cm	Có liên quan đến niệu quản
Đoạn gần thành chậu	4,6 cm	Chứa nhiều cấu trúc mạch máu và thần kinh
Tổng chiều dài CL	Khoảng 10,0 cm	Thay đổi theo cá thể và cách đo

Các chiều dài từng đoạn được làm tròn theo báo cáo.

Vì vậy, tổng cộng các giá trị làm tròn có thể khác một chút so với chiều dài chung.

4.3. Ý nghĩa của ba đoạn giải phẫu

Đoạn phía cổ tử cung tương đối ít cấu trúc mạch – thần kinh quan trọng hơn.

Trong khi đó, đoạn trung gian và đoạn gần thành chậu có giải phẫu phức tạp.

Đặc biệt, niệu quản có liên quan trực tiếp đến đoạn trung gian.

Vì vậy, nghiên cứu nhấn mạnh cần nhận diện rõ cấu trúc khi phẫu thuật.

Lưu ý: Chiều dài 10 cm là kết quả trung bình trên mẫu xác. Không nên sử dụng như tiêu chuẩn bình thường tuyệt đối trên MRI người sống. [4]

5. Dây chằng ngang cổ tử cung khác gì dây chằng tử cung – cùng?

Dây chằng tử cung – cùng (uterosacral ligament – USL) là một thành phần nâng đỡ quan trọng khác.

Hai cấu trúc phối hợp tạo nên hệ thống nâng đỡ đỉnh tử cung – âm đạo.

5.1. Giải phẫu dây chằng tử cung – cùng

USL đi từ vùng cổ tử cung và âm đạo trên về phía sau.

Các sợi liên quan đến vùng xương cùng và mô liên kết vùng chậu sau.

Trong nhiều nghiên cứu, USL được mô tả có phần nông và sâu.

Đặc biệt, phần sâu có liên hệ với thần kinh tự chủ vùng chậu.

5.2. So sánh cardinal ligament và uterosacral ligament

Đặc điểm	Dây chằng ngang cổ tử cung	Dây chằng tử cung – cùng
Viết tắt	CL	USL
Hướng đi	Chủ yếu sang bên và chếch lên	Chủ yếu về phía sau
Điểm liên kết	Cổ tử cung, âm đạo trên và thành bên chậu	Cổ tử cung, âm đạo trên và vùng mô sau chậu
Hình thái	Có nhiều mạch máu và thần kinh	Có mô liên kết và thần kinh, đặc biệt phần sâu
Vai trò	Nâng đỡ tử cung và đỉnh âm đạo	Nâng đỡ tử cung và đỉnh âm đạo
Liên quan phẫu thuật	Hệ thống mạch tử cung và niệu quản	Đám rối thần kinh vùng chậu và niệu quản

5.3. Vì sao hai dây chằng hoạt động cùng nhau?

CL cung cấp thành phần nâng đỡ hướng bên.

Trong khi đó, USL góp phần tạo lực nâng đỡ hướng sau.

Sự kết hợp giúp duy trì vị trí của cổ tử cung và đỉnh âm đạo.

Đặc biệt, hai hệ thống có vùng hội tụ gần cổ tử cung.

Vùng này thường được gọi là cardinal–uterosacral confluence (CUSC).

Tuy nhiên, không nên xem đây là hai dây chằng hoàn toàn tách biệt trong mọi mẫu giải phẫu.

6. Dây chằng ngang cổ tử cung khác gì dây chằng tròn và dây chằng rộng?

Cấu trúc	Tên tiếng Anh	Vai trò nổi bật
Dây chằng ngang cổ tử cung	Cardinal ligament	Nâng đỡ đỉnh tử cung – âm đạo
Dây chằng tử cung – cùng	Uterosacral ligament	Nâng đỡ vùng đỉnh theo hướng sau
Dây chằng tròn tử cung	Round ligament	Góp phần duy trì tư thế tử cung
Dây chằng rộng tử cung	Broad ligament	Nếp phúc mạc chứa và liên hệ các cấu trúc phụ khoa
Hệ thống mô liên kết mu – cổ tử cung	Pubocervical fascia	Nâng đỡ vùng thành trước âm đạo

Đặc biệt, dây chằng rộng không phải cấu trúc nâng đỡ đỉnh chính tương đương CL.

Trong khi đó, dây chằng tròn chủ yếu góp phần duy trì tư thế tử cung.

Do đó, cần phân biệt vai trò của từng cấu trúc khi giải thích sa tử cung.

7. Vai trò dây chằng ngang cổ tử cung trong nâng đỡ tạng chậu

7.1. Hệ thống nâng đỡ đỉnh âm đạo là gì?

Đỉnh âm đạo là phần trên cùng của âm đạo.

Khi tử cung còn hiện diện, vùng này liên quan đến cổ tử cung.

Sau phẫu thuật cắt tử cung toàn phần, đây là vùng mỏm cắt âm đạo.

CL và USL góp phần duy trì vị trí của vùng đỉnh.

7.2. Ba mức nâng đỡ âm đạo theo DeLancey

Hệ thống nâng đỡ âm đạo thường được mô tả thành ba mức.

Mức	Cấu trúc nổi bật	Vai trò
Level I	Dây chằng ngang cổ tử cung và tử cung – cùng	Nâng đỡ đỉnh âm đạo
Level II	Mạc nội chậu và hệ thống bám bên âm đạo	Nâng đỡ thành âm đạo giữa
Level III	Hệ thống bám ngoại vi, mô đáy chậu và cơ sàn chậu	Hỗ trợ vùng âm đạo thấp

Các mức không hoạt động độc lập.

Đặc biệt, suy giảm nâng đỡ ở một mức có thể liên quan đến biến dạng ở mức khác.

7.3. Cơ sàn chậu phối hợp với dây chằng Mackenrodt như thế nào?

Cơ sàn chậu tạo nên một phần hệ thống nâng đỡ chủ động.

Trong khi đó, CL góp phần nâng đỡ thông qua mô liên kết.

Khi cơ sàn chậu hoạt động tốt, hệ thống có thể kiểm soát tải trọng vùng chậu hiệu quả hơn.

Tuy nhiên, cơ khỏe không bảo đảm cấu trúc dây chằng hoàn toàn bình thường.

Tương tự, tổn thương mô liên kết không nhất thiết gây triệu chứng rõ ở mọi người.

8. Cơ sinh học dây chằng ngang cổ tử cung: Chịu lực theo hướng nào?

Nghiên cứu MRI và mô hình cơ sinh học giúp làm rõ hướng chịu lực của CL.

8.1. Nghiên cứu Chen và cộng sự năm 2013

Chen và cộng sự khảo sát MRI của 20 phụ nữ có hệ thống nâng đỡ tạng chậu bình thường.

Nhóm nghiên cứu xây dựng mô hình ba chiều của CL và USL.

Sau đó, các tác giả đo hướng đi và độ cong của hai hệ thống.

8.2. Kết quả về hướng dây chằng

Chỉ số	Kết quả
Góc CL so với trục dọc cơ thể	18,1° ± 6,8°
Góc USL so với trục dọc cơ thể	92,5° ± 13,5°
Lực căng CL trong mô hình đơn giản hóa	Cao hơn USL khoảng 52%

Kết quả cho thấy hai dây chằng có hướng đi rất khác nhau.

Đặc biệt, CL có hướng gần với trục dọc cơ thể hơn USL.

8.3. Có thể kết luận CL chịu lực lớn hơn USL 52% ở mọi người không?

Không.

Con số 52% đến từ mô hình cơ sinh học đơn giản hóa.

Kết quả phụ thuộc giả định về tải trọng, hướng lực và hệ thống nâng đỡ.

Vì vậy, không thể xem đó là tỷ lệ lực thực tế được đo trực tiếp trong cơ thể.

Tuy nhiên, nghiên cứu giúp giải thích vì sao hướng đi dây chằng có ý nghĩa đối với chức năng nâng đỡ. [5]

9. Dây chằng ngang cổ tử cung có liên quan đến sa tử cung không?

Có.

CL là một trong những thành phần nâng đỡ quan trọng của cổ tử cung và đỉnh âm đạo.

Khi hệ thống nâng đỡ suy giảm, tử cung hoặc thành âm đạo có thể dịch chuyển xuống dưới.

Tuy nhiên, sa tử cung không phải hậu quả của một dây chằng duy nhất.

9.1. Sa tạng chậu là gì?

Sa tạng chậu (pelvic organ prolapse – POP) là tình trạng các thành âm đạo hoặc đỉnh âm đạo dịch chuyển xuống thấp hơn vị trí bình thường.

Tình trạng có thể liên quan đến tử cung, bàng quang hoặc trực tràng.

Đặc biệt, người bệnh có thể cảm giác nặng vùng chậu hoặc có khối lồi âm đạo.

Tuy nhiên, mức độ sa giải phẫu không luôn tương ứng với mức độ khó chịu.

9.2. Vì sao sa đỉnh âm đạo có liên quan đến CL?

CL và USL là các cấu trúc nâng đỡ Level I.

Khi hệ thống này suy giảm chức năng, vùng đỉnh có thể dịch chuyển xuống.

Ngoài ra, sự suy giảm có thể ảnh hưởng đến khả năng nâng đỡ thành trước âm đạo.

Vì vậy, sa đỉnh có thể xuất hiện cùng sa thành trước.

9.3. Có phải dây chằng Mackenrodt bị đứt mới gây sa tử cung?

Không.

Nghiên cứu ghi nhận nhiều thay đổi hình thái ở phụ nữ sa tạng chậu.

Chúng có thể gồm kéo dài dây chằng, thay đổi độ cong hoặc giảm một số thông số mô học.

Tuy nhiên, sa tạng chậu còn liên quan đến cơ sàn chậu, sinh nở, tuổi và đặc điểm mô liên kết.

Vì vậy, không nên mô tả sa tử cung như hậu quả của một vết rách dây chằng đơn độc.

10. MRI dây chằng ngang cổ tử cung: Nghiên cứu năm 2014 cho thấy điều gì?

Luo và cộng sự khảo sát hình thái CL bằng MRI ba chiều khi nghỉ và khi thực hiện nghiệm pháp Valsalva.

10.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu gồm 20 phụ nữ.

Trong đó, 10 người có sa tạng chậu và 10 người thuộc nhóm không sa.

Các tác giả đo chiều dài dây chằng lúc nghỉ và khi tăng áp lực ổ bụng.

10.2. Kết quả chiều dài CL trên MRI

Chỉ số	Nhóm sa tạng chậu	Nhóm không sa
Chiều dài cong CL khi nghỉ	71 ± 16 mm	59 ± 9 mm
Mức tăng chiều dài khi Valsalva	30 ± 16 mm	15 ± 9 mm

Sự khác biệt chiều dài lúc nghỉ có p = 0,051.

Vì vậy, kết quả này chưa đạt ngưỡng ý nghĩa thống kê 0,05 thông thường.

Trong khi đó, khác biệt về mức tăng chiều dài khi Valsalva đạt p = 0,033.

10.3. Ý nghĩa của kết quả nghiên cứu

Ở nhóm sa tạng chậu, CL có mức thay đổi chiều dài khi tăng áp lực ổ bụng lớn hơn.

Điều này gợi ý sự thay đổi cơ học của hệ thống nâng đỡ đỉnh.

Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ có 20 người tham gia.

Ngoài ra, thiết kế không xác định được tổn thương xuất hiện trước hay sau khi sa tạng chậu hình thành.

Vì vậy, không thể kết luận kéo dài CL là nguyên nhân trực tiếp gây sa. [6]

11. MRI dây chằng ngang cổ tử cung năm 2022: Sinh nở ảnh hưởng thế nào?

Cheng và cộng sự công bố nghiên cứu về chiều dài và độ cong CL năm 2022.

Nghiên cứu phân tích hình ảnh MRI từ ba nhóm phụ nữ.

11.1. Đặc điểm nghiên cứu

Nhóm	Số người
Chưa sinh con, nâng đỡ bình thường	10
Đã sinh con, nâng đỡ bình thường	10
Có sa tử cung	10
Tổng	30

Các tác giả sử dụng MRI ba chiều khi nghỉ và Valsalva.

Đặc biệt, họ đánh giá chiều dài cong và mức độ duỗi thẳng của CL.

11.2. Kết quả chiều dài dây chằng khi nghỉ

So với nhóm chưa sinh con, chiều dài CL trung bình:

• Tăng 18% ở nhóm đã sinh con nhưng chưa sa.
• Tăng 59% ở nhóm sa tử cung.

Khác biệt tương ứng có p = 0,04 và p dưới 0,01.

11.3. Kết quả khi thực hiện Valsalva

Khi Valsalva, chiều dài CL ở nhóm sa tử cung lớn hơn khoảng 49% so với nhóm chưa sinh.

Trong khi đó, nhóm đã sinh con nhưng không sa có chiều dài lớn hơn khoảng 10–11%.

Tuy nhiên, khác biệt 10–11% này không có ý nghĩa thống kê rõ ràng.

11.4. Độ cong dây chằng thay đổi như thế nào?

Nhóm sa tử cung ghi nhận CL có xu hướng duỗi thẳng hơn.

Các tác giả cũng phát hiện mối liên quan giữa chiều dài CL và kích thước các khoảng mở sàn chậu.

Điều này cho thấy suy giảm nâng đỡ đỉnh và hệ thống sàn chậu có thể xuất hiện đồng thời.

Tuy nhiên, nghiên cứu không chứng minh rằng sinh thường chắc chắn làm tổn thương CL ở mọi phụ nữ.

Kết luận: Sự thay đổi hình thái CL liên quan đến tiền sử sinh nở và tình trạng sa tạng chậu, nhưng chưa thể xác định quan hệ nhân quả. [7]

12. MRI 3D năm 2026: Dây chằng ngang cổ tử cung có thể dự đoán sa tạng chậu không?

Bai và cộng sự công bố nghiên cứu trực tuyến năm 2025 và xuất bản trong số tạp chí năm 2026.

Nghiên cứu sử dụng MRI ba chiều để đánh giá CL và USL.

12.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu hồi cứu gồm 120 phụ nữ đã được chụp MRI vùng chậu.

Nhóm	Số người
Có sa tạng chậu	66
Không có sa tạng chậu	54
Tổng	120

Các tác giả sử dụng phần mềm tái tạo mô hình ba chiều.

Những thông số được khảo sát gồm thể tích, diện tích bề mặt, khối lượng ước tính và độ dày dây chằng.

12.2. Kết quả hình thái dây chằng

So với nhóm chứng, nhóm sa tạng chậu có các chỉ số CL thấp hơn.

Đặc biệt, thể tích, diện tích, khối lượng ước tính và độ dày tối đa đều giảm có ý nghĩa thống kê.

Các khác biệt này đều có p dưới 0,001.

Trong khi đó, một số thông số tương ứng của USL không khác biệt rõ giữa hai nhóm.

12.3. Khả năng phân biệt sa tạng chậu bằng MRI

Chỉ số	Kết quả
AUC của khối lượng CL ước tính	0,78
Độ nhạy	73%
Độ đặc hiệu	80%
Mức tương quan giữa một số chỉ số CL và bệnh lý	r từ −0,368 đến −0,442

AUC là diện tích dưới đường cong ROC.

Chỉ số AUC = 0,78 phản ánh khả năng phân biệt nhất định trong mẫu nghiên cứu.

Tuy nhiên, hiệu năng này chưa đủ để dùng MRI như một xét nghiệm sàng lọc độc lập.

12.4. MRI 3D có thể phát hiện sớm sa tạng chậu không?

Chưa thể khẳng định.

Nghiên cứu có thiết kế hồi cứu và so sánh hai nhóm đã được xác định tình trạng bệnh.

Vì vậy, dù tiêu đề có chữ “predicting”, nghiên cứu chưa chứng minh khả năng dự báo sa tạng chậu trong tương lai ở người khỏe mạnh.

Ngoài ra, cần có nghiên cứu xác thực độc lập trước khi áp dụng chỉ số này trong lâm sàng.

Kết luận: MRI 3D cung cấp thông tin mới về hình thái CL. Tuy nhiên, chưa nên sử dụng các ngưỡng từ nghiên cứu để tự chẩn đoán sa tạng chậu. [8]

13. Chẩn đoán sa tạng chậu: MRI dây chằng ngang cổ tử cung có bắt buộc không?

Không.

Sa tạng chậu chủ yếu được chẩn đoán bằng bệnh sử và khám lâm sàng.

MRI có thể được sử dụng trong những trường hợp chọn lọc.

13.1. Các triệu chứng thường gặp

Người bệnh có thể cảm thấy nặng hoặc tức vùng chậu.

Một số trường hợp có cảm giác khối lồi trong âm đạo.

Ngoài ra, có thể xuất hiện khó chịu khi đứng lâu hoặc vận động.

Các triệu chứng tiểu tiện và đại tiện cũng cần được đánh giá.

Tuy nhiên, triệu chứng không xác định được CL có bị tổn thương hay không.

13.2. Thang POP-Q là gì?

Pelvic Organ Prolapse Quantification (POP-Q) là hệ thống định lượng sa tạng chậu.

Phương pháp sử dụng các mốc giải phẫu trong âm đạo.

Kết quả giúp mô tả vị trí và mức độ sa.

Đặc biệt, POP-Q hỗ trợ theo dõi tiến triển và kết quả điều trị.

13.3. Các giai đoạn POP-Q

Giai đoạn	Mô tả khái quát
0	Không có sa
I	Điểm sa thấp nhất còn trên màng trinh hơn 1 cm
II	Điểm sa thấp nhất nằm trong khoảng từ 1 cm trên đến 1 cm dưới màng trinh
III	Điểm sa thấp nhất vượt quá 1 cm dưới màng trinh nhưng chưa đạt mức sa gần hoàn toàn
IV	Sa gần hoàn toàn hoặc hoàn toàn

Đây là bảng diễn giải đơn giản.

Phân độ chính xác cần áp dụng định nghĩa POP-Q và các mốc đo tiêu chuẩn.

13.4. Khi nào cần MRI sàn chậu?

MRI có thể hữu ích khi lâm sàng chưa giải thích rõ triệu chứng.

Ngoài ra, phương pháp có thể hỗ trợ đánh giá nhiều khoang chậu hoặc lập kế hoạch phẫu thuật phức tạp.

Tuy nhiên, MRI không phải yêu cầu thường quy cho mọi trường hợp sa tạng chậu.

Đặc biệt, MRI 3D định lượng CL hiện chủ yếu có vai trò nghiên cứu.

14. Những yếu tố nào làm tăng nguy cơ suy giảm hệ thống nâng đỡ tử cung?

Sa tạng chậu có nhiều yếu tố nguy cơ.

Chúng không chỉ liên quan đến dây chằng Mackenrodt.

14.1. Sinh nở

Mang thai và sinh nở có thể ảnh hưởng hệ thống cơ và mô liên kết sàn chậu.

Đặc biệt, một số trường hợp có tổn thương cơ nâng hậu môn hoặc suy giảm cấu trúc nâng đỡ.

Tuy nhiên, không phải mọi phụ nữ sinh thường đều bị sa tạng chậu.

14.2. Tuổi và giai đoạn mãn kinh

Tuổi cao liên quan đến những thay đổi của hệ thống mô liên kết.

Ngoài ra, tình trạng nội tiết có thể ảnh hưởng các mô trong vùng chậu.

Tuy nhiên, không nên xem thiếu estrogen là nguyên nhân duy nhất gây sa.

14.3. Tăng áp lực ổ bụng kéo dài

Táo bón và rặn mạnh thường xuyên có thể làm tăng tải lên vùng sàn chậu.

Ngoài ra, những hoạt động nâng vật nặng lặp lại có thể gây tăng áp lực ổ bụng.

Tuy nhiên, nguy cơ thực tế phụ thuộc mức tải, thể trạng và nhiều yếu tố khác.

14.4. Béo phì và các yếu tố mô liên kết

BMI cao có thể liên quan đến tăng nguy cơ rối loạn sàn chậu.

Ngoài ra, một số người có yếu tố di truyền hoặc đặc điểm mô liên kết ảnh hưởng khả năng nâng đỡ.

Vì vậy, phòng ngừa và điều trị cần xem xét nhiều yếu tố thay vì chỉ tập trung vào CL.

15. Phục hồi chức năng sàn chậu có giúp cải thiện sa tử cung không?

Có thể.

Tập cơ sàn chậu là một phương pháp điều trị bảo tồn được nghiên cứu rộng rãi.

Tuy nhiên, lợi ích chủ yếu được ghi nhận ở triệu chứng và chức năng cơ sàn chậu.

Chưa có bằng chứng chứng minh tập luyện trực tiếp làm ngắn lại hoặc tái tạo dây chằng ngang cổ tử cung đã thay đổi hình thái.

15.1. Tập cơ sàn chậu là gì?

Tên tiếng Anh là pelvic floor muscle training (PFMT).

Đây là chương trình tập nhằm cải thiện khả năng co, giữ và phối hợp của các cơ sàn chậu.

Những cơ này góp phần nâng đỡ các cơ quan vùng chậu.

Tuy nhiên, cơ sàn chậu và CL là hai loại cấu trúc khác nhau.

Vì vậy, hiệu quả tăng sức mạnh cơ không đồng nghĩa dây chằng đã lành.

15.2. Vì sao PFMT có thể cải thiện triệu chứng?

Cơ sàn chậu tham gia nâng đỡ chủ động khi cơ thể vận động.

Khi khả năng hoạt hóa cải thiện, một số người bệnh có thể kiểm soát triệu chứng tốt hơn.

Ngoài ra, chương trình tập có thể cải thiện sức bền và khả năng phối hợp.

Tuy nhiên, mức độ đáp ứng khác nhau giữa các người bệnh.

16. Nghiên cứu POPPY năm 2014: Tập cơ sàn chậu hiệu quả đến mức nào?

Hagen và cộng sự thực hiện thử nghiệm ngẫu nhiên đa trung tâm.

Đây là một nghiên cứu quan trọng về điều trị bảo tồn sa tạng chậu.

16.1. Thiết kế nghiên cứu

Nghiên cứu gồm 447 phụ nữ có sa tạng chậu có triệu chứng.

Nhóm	Số người
Tập cơ sàn chậu cá thể hóa	225
Nhóm đối chứng	222
Tổng	447

Người bệnh thuộc các giai đoạn sa I, II hoặc III.

Kết quả chính được đánh giá tại thời điểm 12 tháng.

16.2. Kết quả cải thiện triệu chứng

Chỉ số	Nhóm PFMT	Nhóm chứng
Mức giảm trung bình POP-SS	3,77 điểm	2,09 điểm

Chênh lệch hiệu quả đã điều chỉnh giữa hai nhóm là 1,52 điểm.

Khoảng tin cậy 95% từ 0,46 đến 2,59 điểm, với p = 0,0053.

Như vậy, nhóm PFMT ghi nhận mức cải thiện triệu chứng lớn hơn.

16.3. Hạn chế cần lưu ý

Tại 12 tháng, 295/447 người tham gia hoàn thành bảng hỏi theo dõi.

Tỷ lệ này tương đương khoảng 66%.

Do đó, vẫn cần xem xét ảnh hưởng của dữ liệu theo dõi thiếu.

Ngoài ra, nghiên cứu đánh giá triệu chứng sa tạng chậu.

Nó không chứng minh rằng CL được phục hồi về chiều dài hoặc cấu trúc ban đầu.

Kết luận: PFMT cá thể hóa có thể cải thiện triệu chứng sa tạng chậu ở những người bệnh phù hợp. [9]

17. Phân tích gộp năm 2026: Phục hồi chức năng sàn chậu có lợi ích gì?

Cong và cộng sự công bố tổng quan hệ thống và phân tích gộp năm 2026.

Nghiên cứu tập trung vào hiệu quả PFMT ở phụ nữ sa tạng chậu.

17.1. Quy mô nghiên cứu

Các tác giả đưa vào 16 công trình thử nghiệm ngẫu nhiên.

Tổng số người tham gia được báo cáo là 2.063 phụ nữ.

Tuy nhiên, cần chú ý một số công bố có thể liên quan cùng quần thể nghiên cứu.

Vì vậy, không được tự xem tất cả các báo cáo là những mẫu hoàn toàn độc lập.

17.2. Những kết quả chính

Chỉ số	Kết quả
Điểm triệu chứng sa tạng chậu (POP-SS)	Cải thiện so với nhóm chứng
Sức co cơ sàn chậu trên điện cơ	Có cải thiện trong dữ liệu tổng hợp
Sức bền cơ sàn chậu	Có cải thiện
Người bệnh tự nhận xét triệu chứng cải thiện	Có lợi ích
Phân độ POP-Q chung	Có tín hiệu cải thiện
Sa thành sau âm đạo	Chưa thấy lợi ích rõ
Sức cơ theo thang Modified Oxford	Chưa thấy lợi ích rõ trong phân tích gộp
Hiệu quả dài hạn trên 6 tháng	Còn chưa chắc chắn

17.3. Mức thay đổi POP-SS

Phân tích gộp báo cáo mức chênh lệch trung bình có trọng số là −2,43 điểm.

Khoảng tin cậy 95% từ −3,70 đến −1,15 điểm.

Tuy nhiên, mức độ không đồng nhất giữa các nghiên cứu còn đáng kể.

Đặc biệt, I² được báo cáo khoảng 69%.

Vì vậy, cần thận trọng khi áp dụng kết quả cho từng người bệnh.

17.4. Có thể kết luận tập càng lâu càng tốt không?

Chưa đủ cơ sở.

Phân tích cho thấy lợi ích tương đối rõ ở các chương trình ngắn hạn.

Trong khi đó, hiệu quả trên sáu tháng còn chưa chắc chắn do hạn chế dữ liệu.

Điều này không có nghĩa tập dài hạn không hiệu quả.

Nó chỉ cho thấy bằng chứng hiện có chưa đủ để đưa ra kết luận chắc chắn.

Kết luận: PFMT có thể cải thiện triệu chứng và một số chức năng cơ sàn chậu. Tuy nhiên, chưa chứng minh được khả năng sửa chữa trực tiếp CL. [10]

18. Phác đồ tập cơ sàn chậu nên triển khai như thế nào?

Không có một chương trình duy nhất phù hợp với tất cả phụ nữ sa tạng chậu.

Tuy nhiên, các hướng dẫn lâm sàng cung cấp những nguyên tắc quan trọng.

18.1. Hướng dẫn NICE về tập cơ sàn chậu

NICE khuyến nghị cân nhắc chương trình PFMT có giám sát ít nhất 16 tuần.

Khuyến nghị áp dụng như lựa chọn điều trị ban đầu cho phụ nữ có sa tạng chậu triệu chứng giai đoạn POP-Q I hoặc II.

Nếu chương trình có lợi, người bệnh được khuyến khích tiếp tục tập luyện.

Tuy nhiên, khuyến nghị không đồng nghĩa tất cả trường hợp sa độ III–IV đều chỉ cần tập cơ sàn chậu. [11]

18.2. Đánh giá khả năng co cơ trước khi tập

Nhà vật lý trị liệu được đào tạo về sàn chậu cần xác định người bệnh có khả năng co cơ đúng hay không.

Đặc biệt, cần phân biệt co cơ sàn chậu với rặn xuống.

Một số người bệnh có thể tăng áp lực ổ bụng nhưng không tạo co cơ nâng đỡ phù hợp.

Vì vậy, hướng dẫn kỹ thuật có vai trò quan trọng.

18.3. Tập sức mạnh và sức bền cơ sàn chậu

Chương trình có thể kết hợp các lần co cơ duy trì và co nhanh.

Tuy nhiên, thời gian giữ, số lần lặp lại và tần suất cần được điều chỉnh theo khả năng người bệnh.

Đặc biệt, không nên yêu cầu người bệnh cố co tối đa liên tục khi chưa đánh giá khả năng kiểm soát.

18.4. Tập cơ sàn chậu trong hoạt động chức năng

Khi người bệnh kiểm soát được co cơ, chương trình có thể tiến triển sang hoạt động thường ngày.

Ví dụ gồm kiểm soát khi ho, đứng dậy hoặc nâng vật.

Tuy nhiên, cần bảo đảm người bệnh không nín thở hoặc rặn xuống quá mức.

Ngoài ra, hoạt động cần phù hợp triệu chứng và mức độ sa.

18.5. Bảng mục tiêu phục hồi chức năng sàn chậu

Nội dung	Mục tiêu
Nhận biết cơ sàn chậu	Thực hiện co cơ đúng
Sức mạnh	Cải thiện khả năng tạo lực
Sức bền	Cải thiện khả năng duy trì co cơ
Co nhanh	Hỗ trợ đáp ứng với thay đổi áp lực đột ngột
Phối hợp hô hấp	Kiểm soát áp lực ổ bụng
Chức năng đi tiểu	Theo dõi triệu chứng liên quan
Triệu chứng sa	Theo dõi cảm giác nặng hoặc khối lồi
POP-SS	Đánh giá triệu chứng theo người bệnh
POP-Q	Theo dõi tình trạng sa trên khám lâm sàng
PFIQ-7 hoặc PFDI-20	Đánh giá ảnh hưởng của rối loạn sàn chậu đến sinh hoạt

Bảng này là khung đánh giá tổng quát.

Không phải bộ tiêu chuẩn được kiểm định riêng cho tổn thương dây chằng Mackenrodt.

19. MRI và phục hồi chức năng: Tập cơ sàn chậu có làm thay đổi hình thái mô không?

Một tổng quan hệ thống năm 2025 khảo sát ảnh hưởng của PFMT đến hình thái cơ sàn chậu.

ShahAli và cộng sự tổng hợp tám nghiên cứu với 579 phụ nữ.

19.1. Kết quả hình thái cơ sàn chậu

Các tác giả ghi nhận diện tích khoảng mở cơ nâng hậu môn giảm sau PFMT ở một số phân tích.

Ngoài ra, vị trí cổ bàng quang có thể cải thiện.

Tuy nhiên, những thay đổi này liên quan đến hình thái cơ sàn chậu, không phải chiều dài CL.

19.2. Có thể suy ra dây chằng Mackenrodt đã phục hồi không?

Không.

Hiện chưa có đủ nghiên cứu chứng minh PFMT làm tăng thể tích hoặc tái tạo CL.

Vì vậy, không nên sử dụng kết quả hình ảnh cơ nâng hậu môn để khẳng định dây chằng đã lành.

Tuy nhiên, chức năng sàn chậu có thể cải thiện dù cấu trúc dây chằng không trở lại hình thái ban đầu. [12]

20. Sa tạng chậu có những phương pháp điều trị bảo tồn nào?

Không phải mọi trường hợp sa tạng chậu đều cần phẫu thuật.

Lựa chọn điều trị phụ thuộc triệu chứng, mức độ sa và mong muốn của người bệnh.

20.1. Điều chỉnh lối sống

Các biện pháp có thể gồm kiểm soát cân nặng, điều chỉnh táo bón và giảm rặn kéo dài.

Ngoài ra, người bệnh có thể được hướng dẫn điều chỉnh hoạt động nâng vật nặng nếu làm tăng triệu chứng.

Tuy nhiên, không có cơ sở để cấm toàn bộ hoạt động thể chất.

20.2. Tập cơ sàn chậu

PFMT có giám sát là một lựa chọn bảo tồn quan trọng.

Đặc biệt, bằng chứng hỗ trợ cải thiện triệu chứng trong sa tạng chậu nhẹ đến trung bình ở người bệnh phù hợp.

20.3. Vòng nâng âm đạo (pessary)

Pessary là dụng cụ đặt trong âm đạo nhằm hỗ trợ cơ học cho các cấu trúc bị sa.

Phương pháp có thể được sử dụng đơn độc hoặc kết hợp PFMT.

Tuy nhiên, cần được khám, lựa chọn kích thước và theo dõi phù hợp.

Ngoài ra, người bệnh cần được tư vấn về vệ sinh và những dấu hiệu bất thường.

20.4. Điều trị triệu chứng niệu – sinh dục sau mãn kinh

Ở phụ nữ có triệu chứng liên quan đến mãn kinh, bác sĩ có thể cân nhắc estrogen âm đạo khi phù hợp.

Tuy nhiên, phương pháp này không được xem là điều trị phục hồi cấu trúc CL.

21. Dây chằng ngang cổ tử cung có vai trò gì trong phẫu thuật cắt tử cung?

CL là một cấu trúc quan trọng trong giải phẫu phẫu thuật phụ khoa.

Đặc biệt, hệ thống mạch và thần kinh nằm trong vùng mô liên kết này.

21.1. Mối liên quan giữa CL và động mạch tử cung

Động mạch tử cung đi qua vùng mô liên kết cạnh cổ tử cung.

Đây là cấu trúc quan trọng cần được nhận diện trong phẫu thuật.

Ngoài ra, các tĩnh mạch tử cung cũng nằm trong hệ thống mô liên kết này.

21.2. Mối liên quan giữa CL và niệu quản

Niệu quản đi gần vùng cổ tử cung trước khi vào bàng quang.

Đặc biệt, niệu quản đi dưới động mạch tử cung.

Mối liên quan này thường được nhắc bằng nguyên tắc giải phẫu water under the bridge.

Tuy nhiên, đây là nội dung định hướng giải phẫu, không phải chỉ dẫn thực hiện phẫu thuật.

21.3. Vì sao tổn thương thần kinh cần được chú ý?

Phần sâu của vùng CL có liên quan đến đám rối hạ vị dưới.

Các nhánh thần kinh tự chủ góp phần điều hòa chức năng vùng chậu.

Vì vậy, trong phẫu thuật, bảo tồn những cấu trúc phù hợp có thể giúp giảm nguy cơ rối loạn chức năng.

Tuy nhiên, quyết định phẫu thuật còn phụ thuộc bệnh lý và yêu cầu điều trị.

22. Dây chằng Mackenrodt có giúp phòng ngừa sa đỉnh âm đạo sau cắt tử cung không?

Sau cắt tử cung, vùng đỉnh âm đạo cần được duy trì nâng đỡ.

Hệ thống CL và USL có vai trò quan trọng trong bối cảnh này.

22.1. Vì sao cần bảo tồn hệ thống nâng đỡ đỉnh?

Nếu hệ thống nâng đỡ không đủ, mỏm cắt âm đạo có thể sa xuống.

Tình trạng này được gọi là vaginal vault prolapse.

Tuy nhiên, sa đỉnh sau cắt tử cung có nhiều yếu tố nguy cơ.

Nó không chỉ liên quan đến một dây chằng.

22.2. Khuyến nghị ISGE năm 2025

Hội Nội soi Phụ khoa Quốc tế (ISGE) công bố khuyến nghị năm 2025.

Các chuyên gia đánh giá những phương pháp phòng ngừa sa đỉnh sau cắt tử cung đường âm đạo.

Trong trường hợp không có sa hoặc sa giai đoạn I, việc cố định hệ thống CL và USL vào mỏm cắt âm đạo được xem là một phương án hữu ích.

Đối với các giai đoạn sa cao hơn, lựa chọn phẫu thuật có thể khác.

22.3. Có phải tất cả người bệnh đều cần cùng một kỹ thuật nâng đỡ?

Không.

Lựa chọn phụ thuộc mức độ sa, giải phẫu và tình trạng người bệnh.

Đặc biệt, phẫu thuật điều trị sa giai đoạn III–IV khác với phòng ngừa sa ở người chưa có bệnh.

Vì vậy, cần cá thể hóa quyết định ngoại khoa.

Đây là khuyến nghị cho phẫu thuật, không phải phác đồ phục hồi chức năng. [13]

23. Bằng chứng phục hồi chức năng sau phẫu thuật sa tạng chậu năm 2026

Một tổng quan năm 2026 của Lamberti và cộng sự đánh giá vai trò PFMT sau phẫu thuật POP.

Các tác giả xem xét những tài liệu về phục hồi chức năng hậu phẫu.

23.1. Vì sao cần đánh giá cơ sàn chậu sau phẫu thuật?

Phẫu thuật có thể khôi phục một phần nâng đỡ giải phẫu.

Tuy nhiên, người bệnh vẫn có thể còn hạn chế sức mạnh hoặc kiểm soát cơ sàn chậu.

Ngoài ra, chức năng tiết niệu và sinh hoạt có thể cần thời gian phục hồi.

23.2. Có thể bắt đầu tập ngay sau phẫu thuật không?

Không thể đưa ra một thời điểm chung cho tất cả người bệnh.

Thời điểm bắt đầu phụ thuộc kỹ thuật phẫu thuật và tình trạng lành thương.

Ngoài ra, bác sĩ cần xem xét các giới hạn chịu lực và hoạt động.

Vì vậy, cần tuân thủ hướng dẫn sau phẫu thuật cụ thể.

23.3. PFMT sau phẫu thuật có làm giảm tái phát sa không?

Bằng chứng hiện có chưa đủ để khẳng định mọi chương trình PFMT sau mổ đều làm giảm tái phát.

Đặc biệt, hiệu quả có thể phụ thuộc loại phẫu thuật và tình trạng cơ sàn chậu trước đó.

Vì vậy, cần phân biệt mục tiêu phục hồi chức năng với mục tiêu ngăn tái phát về mặt giải phẫu. [14]

24. Khi nào người bệnh cần khám chuyên khoa?

Người bệnh nên được khám khi có cảm giác khối lồi âm đạo hoặc nặng vùng chậu kéo dài.

Ngoài ra, rối loạn tiểu tiện hoặc đại tiện mới xuất hiện cũng cần được đánh giá.

Đặc biệt, cần thăm khám sớm nếu triệu chứng ảnh hưởng nhiều đến sinh hoạt.

Những trường hợp không thể đi tiểu, đau vùng chậu dữ dội hoặc chảy máu bất thường cần được đánh giá khẩn cấp.

Đối với người bệnh sau phẫu thuật, sốt, đau tăng hoặc ra dịch bất thường cũng cần được kiểm tra.

25. Những hạn chế của bằng chứng về dây chằng ngang cổ tử cung

Thứ nhất, các nghiên cứu giải phẫu CL có sự khác biệt về thuật ngữ.

Thứ hai, CL không phải dây chằng sợi đặc, nên khó xác định ranh giới chính xác.

Thứ ba, những nghiên cứu MRI ban đầu có cỡ mẫu nhỏ.

Thứ tư, nhiều kết quả MRI là mối liên quan từ nghiên cứu quan sát.

Vì vậy, chúng chưa chứng minh quan hệ nhân quả giữa thay đổi CL và sa tạng chậu.

Thứ năm, chỉ số MRI 3D năm 2026 chưa được xác nhận cho sàng lọc thường quy.

Thứ sáu, bằng chứng PFMT chủ yếu đánh giá triệu chứng và chức năng cơ.

Do đó, chưa có cơ sở để khẳng định bài tập có thể trực tiếp sửa chữa dây chằng Mackenrodt.

Cuối cùng, các lựa chọn điều trị phải dựa trên khám lâm sàng và mục tiêu của từng người bệnh.

26. Câu hỏi thường gặp về dây chằng ngang cổ tử cung (FAQ)

1. Dây chằng ngang cổ tử cung là gì?

Dây chằng ngang cổ tử cung là hệ thống mô liên kết nối cổ tử cung và âm đạo trên với thành bên chậu. Cấu trúc này có tên tiếng Anh là cardinal ligament hoặc Mackenrodt ligament.

2. Dây chằng Mackenrodt có chức năng gì?

Dây chằng góp phần nâng đỡ tử cung và đỉnh âm đạo. Nó hoạt động phối hợp với dây chằng tử cung – cùng và hệ thống cơ sàn chậu.

3. Dây chằng ngang cổ tử cung có gây sa tử cung khi bị tổn thương không?

Suy giảm hệ thống nâng đỡ CL có thể liên quan đến sa tử cung. Tuy nhiên, sa tạng chậu có nhiều nguyên nhân và không phải hậu quả của một dây chằng duy nhất.

4. MRI có thể đánh giá dây chằng ngang cổ tử cung không?

Có. MRI ba chiều có thể đo chiều dài và hình thái CL trong nghiên cứu. Tuy nhiên, các thông số này chưa thay thế khám lâm sàng và POP-Q.

5. Bài tập Kegel có làm lành dây chằng Mackenrodt không?

Chưa có bằng chứng chứng minh như vậy. PFMT có thể cải thiện chức năng cơ sàn chậu và triệu chứng sa, nhưng không được xem là phương pháp trực tiếp tái tạo dây chằng.

6. Sa tử cung có bắt buộc phẫu thuật không?

Không. Một số trường hợp phù hợp với điều trị bảo tồn, gồm tập cơ sàn chậu và pessary. Quyết định phụ thuộc triệu chứng, mức độ sa và nhu cầu của người bệnh.

27. Kết luận: Vì sao dây chằng ngang cổ tử cung quan trọng trong phục hồi chức năng?

Dây chằng ngang cổ tử cung là một thành phần quan trọng của hệ thống nâng đỡ tử cung và đỉnh âm đạo.

Khác với dây chằng cơ xương, CL là vùng mô liên kết chứa mạch máu và thần kinh.

Các nghiên cứu MRI cho thấy hình thái CL thay đổi ở phụ nữ sa tạng chậu.

Đặc biệt, cấu trúc có thể dài hơn hoặc có các thông số hình thái khác biệt so với nhóm không sa.

Tuy nhiên, không thể xác định CL là nguyên nhân duy nhất gây bệnh.

Trong phục hồi chức năng, tập cơ sàn chậu có thể giúp cải thiện triệu chứng và khả năng kiểm soát vận động.

Nhưng chưa có bằng chứng chứng minh tập luyện trực tiếp sửa chữa CL.

Vì vậy, điều trị cần kết hợp đánh giá giải phẫu, triệu chứng và chức năng.

Thông điệp quan trọng: Dây chằng Mackenrodt giữ vai trò nâng đỡ đỉnh tử cung – âm đạo. Phục hồi chức năng sàn chậu có thể cải thiện triệu chứng, nhưng không nên đồng nhất tăng sức mạnh cơ với phục hồi cấu trúc dây chằng.

Mr Physio

0937782677

28. Tài liệu tham khảo khoa học

1. Radiopaedia. Cardinal ligament. Radiology Reference Article. Nguồn Radiopaedia.
2. Ramanah R, Berger MB, Parratte BM, DeLancey JOL. Anatomy and histology of apical support: a literature review concerning cardinal and uterosacral ligaments. International Urogynecology Journal. 2012;23(11):1483–1494. DOI: 10.1007/s00192-012-1819-7.
3. Comprehensive Review of the Cardinal Ligament. Cureus. 2018;10(6). DOI: 10.7759/cureus.2846.
4. Cardinal ligament surgical anatomy: cardinal points at hysterectomy. International Urogynecology Journal. 2014;25(2):189–195. DOI: 10.1007/s00192-013-2248-y.
5. Cardinal and deep uterosacral ligament lines of action: MRI based 3D technique development and preliminary findings in normal women. International Urogynecology Journal. 2013;24(1):37–45. DOI: 10.1007/s00192-012-1801-4.
6. Using stress MRI to analyze the 3D changes in apical ligament geometry from rest to maximal Valsalva: a pilot study. International Urogynecology Journal. 2014;25(2):197–203. DOI: 10.1007/s00192-013-2211-y.
7. Changes in cardinal ligament length and curvature with parity and prolapse and their relation to level III hiatus measures. International Urogynecology Journal. 2022;33(1):107–114. DOI: 10.1007/s00192-021-04824-9.
8. 3D MRI Biomarkers for Predicting Pelvic Organ Prolapse Risk and Severity. International Urogynecology Journal. 2026;37(3):731–740. 2025. DOI: 10.1007/s00192-025-06338-0.
9. Individualised pelvic floor muscle training in women with pelvic organ prolapse (POPPY): a multicentre randomised controlled trial. The Lancet. 2014;383(9919):796–806. DOI: 10.1016/S0140-6736(13)61977-7.
10. Pelvic floor muscle training for pelvic organ prolapse: A systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Urology. 2026;26:232. DOI: 10.1186/s12894-026-02230-1.
11. National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Urinary incontinence and pelvic organ prolapse in women: management. Guideline NG123. 2019. Các hướng dẫn được cập nhật trên trang NICE. Hướng dẫn chính thức.
12.  Effect of pelvic floor muscle training on pelvic floor muscle morphometry in subjects with pelvic organ prolapse. a systematic review and meta-analysis. BMC Women’s Health. 2025;25:542. DOI: 10.1186/s12905-025-04095-2.
13. Evidence-based recommendations of the International Society for Gynecologic Endoscopy (ISGE) for the prevention of apical prolapse following vaginal hysterectomy for prolapsed and non-prolapsed uterus. European Journal of Obstetrics & Gynecology and Reproductive Biology. 2025;312:114559. DOI: 10.1016/j.ejogrb.2025.114559.
14. Pelvic Floor Muscle Training Following Surgery for Pelvic Organ Prolapse. Recommendation from Scientific Literature. Journal of Clinical Medicine. 2026;15(3):1116. DOI: 10.3390/jcm15031116.
15.  Anatomy, Abdomen and Pelvis: Cardinal Ligaments (Mackenrodts, Transverse Cervical, or Lateral Cervical Ligaments). StatPearls. 2022. PMID: 32491316. NCBI Bookshelf.